SzukajRadcy.pl

Praca zdalna w dobie pandemii

Praca zdalna w dobie pandemii

W celu przeciwdziałania COVID-19, pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie przez czas oznaczony pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania. Jest to tzw. praca zdalna. Powyższe dotyczy okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz okresu trzech miesięcy po ich odwołaniu. Z czym to się wiąże dla pracownika i pracodawcy?

 

Praca zdalna została uregulowana w ustawie z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, tzw. Tarczy 1.0, następnie uszczegółowiona w tzw. Tarczy 4.0. tj. w ustawie o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Początkowo ustawodawca zakładał obowiązywanie pracy zdalnej do 4 września br.

 

Od 5 września br. obowiązują znowelizowane przepisy Tarczy 1.0, które wydłużają możliwość stosowania pracy zdalnej, przez cały okres epidemii i trzy miesiące po jej odwołaniu.

 

Kiedy pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie pracy zdalnej?

 

Pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie pracy poza miejscem jej stałego wykonywania tylko i wyłącznie w celu przeciwdziałania COVID-19, a więc w celu ograniczenia bezpośredniego zagrożenia wynikającego z COVID-19, jak również z jego pośrednich implikacji, mających np. wymiar społeczno-gospodarczy.

 

Oznacza to, że pracodawca takiego polecenia nie może wydać w innym celu, dlatego ważne jest, aby z polecenia w jasny sposób wynikał cel takiej pracy. Tym samym, pracodawca został uprawniony do jednostronnego zobowiązania pracowników do świadczenia pracy poza jej stałym miejscem wykonywania, bez konieczności uzyskania zgody pracownika. Z kolei nieuzasadniona odmowa świadczenia pracy zdalnej, może być podstawą odpowiedzialności porządkowej pracownika.

 

Forma i zakres polecenia

 

Wskazać należy, że Tarcza 1.0 nie precyzuje, w jakiej formie pracodawca powinien wydać pracownikowi polecenie wykonywania pracy poza miejscem jej stałego wykonywania, niemniej jednak, ze względów dowodowych rekomendowana jest forma pisemna.

 

Polecenie wykonywania pracy zdalnej powinno zawierać informację, na jaki okres pracodawca poleca pracownikowi wykonywanie pracy zdalnej. Praca zdalna nie może być polecona pracownikowi na czas nieoznaczony. Z polecenia pracodawcy winno zatem wynikać, przez jaki okres pracownik ma świadczyć pracę poza miejscem stałego jej wykonywania. Pracodawca dysponuje również swobodą decyzyjną, co do wydłużenia okresu wykonywania pracy zdalnej, może bowiem dowolnie i bez uprzedzenia pierwotnie określony termin wydłużyć.

 

Warunki do pracy zdalnej

 

Co równie istotne, wykonywanie pracy zdalnej może zostać polecone, jeżeli pracownik ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy i pozwala na to rodzaj pracy. Przed wydaniem takiego polecenia pracodawca powinien więc upewnić się, czy pracownik ma warunki, aby móc wykonywać pracę poza miejscem jej stałego wykonywania. Co do zasady, narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługę logistyczną pracy zdalnej winien zapewnić pracodawca. Oczywiście istnieje możliwość korzystania przez pracownika z narzędzi i materiałów niedostarczonych przez pracodawcę, pod warunkiem jednak zachowania poufności wszelkich informacji, materiałów, dokumentów otrzymanych lub uzyskanych od pracodawcy w związku ze świadczeniem pracy poza miejscem jej stałego wykonywania.

 

Pracodawca może również w poleceniu wykonywania pracy poza miejscem jej stałego wykonywania nałożyć na pracownika obowiązek prowadzenia ewidencji wykonanych czynności, uwzględniającej w szczególności opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania, jak również określić formę i częstotliwość jej prowadzenia.

 

Podobnie, jak przy poleceniu wykonywania pracy zdalnej, pracodawca dysponuje stosunkowo szeroką swobodą w kwestii decyzji o odwołaniu pracy zdalnej. Może bowiem w każdym czasie polecić pracownikowi powrót do pracy, bez podawania przyczyny i bez żadnego uprzedzenia, a pracownik, co do zasady, nie może odmówić wykonania takiego polecenia. Również w tym zakresie ustawa nie precyzuje formy odwołania jej wykonywania.

 

Obecnie trwają prace nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy, mające na celu uregulowanie pracy zdalnej w sposób kompleksowy w polskim porządku prawnym, w odróżnieniu od przepisów znajdujących się w Tarczy 1.0, która jedynie fragmentarycznie porządkuje tę kwestię. Praca zdalna miałaby zastąpić przepisy dotyczące telepracy. Według projektowanej nowelizacji Kodeksu pracy, charakter pracy zdalnej będzie miało wykonywanie pracy całkowicie lub częściowo poza siedzibą pracodawcy lub poza stałym miejscem świadczenia pracy określonym w umowie o pracę lub wskazanym przez pracodawcę, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

 

Autor porady:
Data utworzenia:
02.11.2020
Wyślij wiadomość

Wiadomość jest przekazywana bezpośrednio do wybranego radcy prawnego

Administratorem danych osobowych jest Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie, ul. Żytnia 15 lok. 16, 01-014 Warszawa. Podanie danych w celu realizacji kontaktu i odpowiedzi jest niezbędne. Kliknij tutaj jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o przetwarzaniu Twoich danych osobowych.