SzukajRadcy.pl

Jakie są prawa i obowiązki podejrzanego w związku z przesłuchaniem?

Jakie są prawa i obowiązki podejrzanego w związku z przesłuchaniem?

Podejrzanym stajesz się od momentu postawienia Ci zarzutu popełnienia przestępstwa. W śledztwie prokurator wyda postanowienie o przedstawieniu zarzutów i przesłucha Cię osobiście, w dochodzeniu przesłuchiwać Cię będzie policjant, a wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie jest konieczne - wystarczy, że na początku przesłuchania policjant poinformuje Cię o treści zarzutu i wpisze ją do protokołu. Zarzut to informacja, o co jesteś podejrzany. Twoim prawem jest żądać uzasadnienia zarzutu. Nie bój się złożyć wniosku o uzasadnienie, ale jednocześnie nie spodziewaj się uzyskania zbyt wielu informacji w takim trybie - zazwyczaj organ uzasadniając zarzut wymieni dowody, które przeprowadził, nie wchodząc w ich treść. 

 

W wezwaniu na przesłuchanie zazwyczaj otrzymasz informację, w jakim charakterze jesteś wezwany, a zatem czy będziesz przesłuchiwany jako świadek, czy jako podejrzany. Jeśli takiej informacji brakuje, zadzwoń do wzywającego albo upewnij się tuż przed rozpoczęciem przesłuchania. Masz prawo wiedzieć, jaki jest Twój status, bo od niego zależą Twoje prawa i obowiązki.

 

Jako podejrzany masz prawo złożyć wyjaśnienia, ale masz też prawo odmówić ich składania. Nie musisz tłumaczyć, dlaczego chcesz zachować milczenie - jest to Twoje uprawnienie wynikające z przepisów prawa. Masz też prawo odpowiadać na pytania, ale możesz odmówić odpowiedzi na każde pytanie, nawet jeśli zadeklarowałeś, że chcesz udzielać odpowiedzi na nie. Możesz nawet odmówić odpowiedzi na pytanie, czy przyznajesz się do popełnienia przestępstwa albo jaki jest Twój status majątkowy. Pamiętaj jednak, że w tym ostatnim przypadku organ w inny sposób będzie starał się ustalić, jaki masz majątek, na przykład sięgnie po Twoje deklaracje podatkowe. Możesz zapowiedzieć, że będziesz odpowiadał tylko na pytania swojego obrońcy. Pamiętaj, że w przesłuchaniu ma prawo uczestniczyć pełnomocnik pokrzywdzonego i on też ma prawo zadawać Ci pytania. Jako podejrzany nie podlegasz odpowiedzialności karnej za fałszywe wyjaśnienia. Przyjęcie linii obrony opartej na kłamstwie nie może też wpłynąć na zaostrzenie wymierzonej Ci kary. Jeśli się przyznajesz i składasz wyjaśnienia, sąd uzna tę okoliczność za łagodzącą, to znaczy za taką, która przemawia za wymierzeniem łagodniejszej kary. 

 

W czasie przesłuchania może być obecny Twój obrońca, którym możesz ustanowić radcę prawnego lub adwokata. Taka osoba czuwa nad prawidłowym przebiegiem czynności, a wcześniej ustali z Tobą linię obrony. Warto jak najszybciej porozumieć się z obrońcą. Pamiętaj, że to, co powiesz, zostanie zaprotokołowane i już do końca procesu będzie stanowiło dowód. Nawet jeśli na późniejszym etapie postępowania odmówisz składania wyjaśnień (jest to Twoje prawo w każdym momencie postępowania) albo przedstawisz inną wersję, sąd odczyta Twoje wyjaśnienia złożone wcześniej i sam oceni, które nich odpowiadają prawdzie. Niełatwo się więc skutecznie wycofać z czegoś, co się powiedziało.

 

W czasie przesłuchania możesz zostać poproszony o udostępnienie materiału do badań porównawczych. Nie masz obowiązku aktywnego dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, na przykład możesz odmówić sporządzenia prób pisma. W takim przypadku policjant lub prokurator będą jednak próbowali zdobyć Twoje rękopisy w inny sposób, na przykład zwrócą się do Twojego miejsca pracy bądź nauki o przekazanie dokumentów, które napisałeś pismem ręcznym. Musisz jednak biernie znosić działania organu wobec Ciebie - ma więc on prawo np. zdaktyloskopować Cię, okazać, pobrać Ci wymaz ze śluzówki policzka. Jeśli będziesz stawiał opór, mogą zostać zastosowane wobec Ciebie środki przymusu. Warto skonsultować z obrońcą, w których czynnościach zmierzających do uzyskania materiału porównawczego musisz wziąć udział, a w których nie.  

 

Po zakończeniu przesłuchania uważnie przeczytaj protokół przed jego podpisaniem. Nie bój się zwrócić uwagę przesłuchującego, że jego treść nie odpowiada Twoim stwierdzeniom. Domagaj się w takim przypadku zmiany treści protokołu. Nigdy nie podpisuj dokumentu, który rzetelnie nie odzwieciedla Twoich wyjaśnień. 

 

Nie unikaj odbierania wezwań na przesłuchanie ani stawiania się na wezwanie. Jeśli będziesz to robił, prokurator wyda postanowienie o przymusowym doprowadzeniu Cię na przesłuchanie, a nawet może wystąpić do sądu o tymczasowe aresztowanie. Jeśli z ważnych powodów nie możesz się stawić, zadbaj o należyte usprawiedliwienie niestawiennictwa (np. przedstaw dokumenty świadczące o wyjeździe zagranicznym, okaż zaświadczenie o chorobie koniecznie wystawione przez lekarza sądowego).  

 

 

Autor porady:
Data utworzenia:
12.11.2019
Wyślij wiadomość

Wiadomość jest przekazywana bezpośrednio do wybranego radcy prawnego

Administratorem danych osobowych jest Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie, ul. Żytnia 15 lok. 16, 01-014 Warszawa. Podanie danych w celu realizacji kontaktu i odpowiedzi jest niezbędne. Kliknij tutaj jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o przetwarzaniu Twoich danych osobowych.