Podszywanie się pod inną osobę – czym jest? Analiza prawna – SzukajRadcy.pl

Podszywanie się pod inną osobę – czym jest? Analiza prawna

Stan prawny: 27 października 2026 r.

Podszywanie się pod inną osobę może być w Polsce przestępstwem określonym w art. 190a § 2 Kodeksu karnego. Przepis chroni tożsamość człowieka przed wykorzystaniem jego wizerunku, danych osobowych lub innych danych pozwalających publicznie go zidentyfikować, jeżeli wskutek takiego działania dochodzi do szkody majątkowej lub osobistej.

Podszywanie się pod inną osobę – kiedy jest przestępstwem?

Art. 190a § 2 Kodeksu karnego

Odpowiedzialności podlega osoba, która podszywa się pod inną osobę i wykorzystuje jej wizerunek, dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, wyrządzając jej w ten sposób szkodę majątkową albo osobistą.

Jaka kara grozi za podszywanie się?

Typ podstawowy

od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności

Jest to ta sama sankcja, którą Kodeks karny przewiduje za uporczywe nękanie z art. 190a § 1.

Jeżeli następstwem podszywania się jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, art. 190a § 3 przewiduje karę od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.

Co oznacza „podszywanie się”?

Chodzi o stworzenie wobec innych osób wrażenia, że sprawca jest kimś innym – konkretną, rzeczywiście istniejącą osobą. Może to polegać np. na posługiwaniu się cudzym imieniem i nazwiskiem, zdjęciem, profilem społecznościowym, adresem e-mail, numerem telefonu albo innymi danymi identyfikującymi.

Istotne jest nie samo skopiowanie danych, lecz wykorzystanie ich w taki sposób, aby sprawca występował jako pokrzywdzony albo tworzył wiarygodne wrażenie działania w jego imieniu.

Czy każdy fałszywy profil jest przestępstwem?

Nie. Samo utworzenie konta pod fikcyjną nazwą albo parodystycznego profilu nie oznacza automatycznie odpowiedzialności z art. 190a § 2. Przepis wymaga wykorzystania danych konkretnej osoby i powstania szkody majątkowej lub osobistej.

Nie wystarczy sama zbieżność imienia
Trzeba badać cały sposób działania: użyte zdjęcia, dane kontaktowe, opis profilu, komunikację z innymi osobami i rzeczywisty skutek dla pokrzywdzonego.

Co jest szkodą osobistą?

Szkoda osobista może dotyczyć sfery niemajątkowej – np. reputacji, relacji rodzinnych lub zawodowych, prywatności czy innych dóbr osobistych. Przykładem może być założenie profilu pod cudzym nazwiskiem i publikowanie z niego treści, które narażają pokrzywdzonego na utratę zaufania.

Co jest szkodą majątkową?

Szkoda majątkowa występuje wtedy, gdy podszywanie się prowadzi do wymiernego uszczerbku finansowego. Może chodzić np. o zawarcie transakcji przy wykorzystaniu cudzej tożsamości, przejęcie pieniędzy, wygenerowanie kosztów albo spowodowanie utraty kontraktu.

Podszywanie się w Internecie

Fałszywy profil

Założenie konta z cudzym zdjęciem i danymi oraz prowadzenie komunikacji tak, jakby sprawca był pokrzywdzonym.

Fałszywy e-mail

Wysyłanie wiadomości z konta lub adresu skonstruowanego tak, aby odbiorca uwierzył, że nadawcą jest konkretna osoba.

Podszywanie pod firmę lub pracownika

Może dodatkowo prowadzić do oszustwa, fałszerstwa lub naruszenia innych przepisów, jeśli celem jest np. wyłudzenie pieniędzy.

Podszywanie się a oszustwo

Jeżeli sprawca podszywa się pod inną osobę po to, aby skłonić kogoś do przelania pieniędzy lub innego niekorzystnego rozporządzenia mieniem, możliwa jest również odpowiedzialność za oszustwo z art. 286 k.k.. W takiej sprawie jeden stan faktyczny może wymagać analizy kilku przepisów.

Podszywanie się a przejęcie konta

Jeżeli sprawca najpierw uzyskuje bez uprawnienia dostęp do cudzego konta, skrzynki pocztowej albo systemu informatycznego, znaczenie mogą mieć również przepisy dotyczące nieuprawnionego uzyskania informacji, przełamywania zabezpieczeń albo ingerencji w dane.

Art. 190a § 2 chroni przede wszystkim przed bezprawnym wykorzystaniem tożsamości, natomiast sposób uzyskania dostępu do konta może stanowić odrębny czyn.

Podszywanie się a fałszerstwo dokumentu

Użycie cudzych danych do sporządzenia lub przerobienia dokumentu w celu użycia go jako autentycznego może prowadzić do odpowiedzialności również na podstawie art. 270 Kodeksu karnego. Sama „kradzież tożsamości” i fałszowanie dokumentów to odrębne konstrukcje prawne.

Czy podszywanie się pod osobę zmarłą jest art. 190a § 2?

Przepis koncentruje się na ochronie konkretnej osoby pokrzywdzonej i wyrządzeniu jej szkody majątkowej lub osobistej. Dlatego przy osobie zmarłej kwalifikacja z art. 190a § 2 może nie odpowiadać klasycznemu modelowi tego przestępstwa. Inne przepisy mogą jednak chronić dokumenty, dane, majątek lub dobra osób bliskich.

Czy można podszywać się „dla żartu”?

Motyw żartu nie wyłącza automatycznie odpowiedzialności. Jeżeli sprawca świadomie wykorzystuje cudzą tożsamość i powoduje szkodę osobistą lub majątkową, określanie zachowania jako „żartu” nie przesądza jego legalności.

Jak reagować na podszywanie się?

1. DOWODYZabezpiecz zrzuty ekranu, adresy profili, wiadomości i daty publikacji.
2. PLATFORMAZgłoś fałszywy profil administratorowi serwisu i żądaj zabezpieczenia konta.
3. KONTAZmień hasła i włącz dodatkowe uwierzytelnienie, jeśli istnieje ryzyko przejęcia dostępu.
4. ZGŁOSZENIEPrzy wyrządzeniu szkody zawiadom Policję lub prokuraturę i złóż wniosek o ściganie.

Czy przestępstwo jest ścigane z urzędu?

Art. 190a § 4 przewiduje, że ściganie czynów z § 1 i § 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego. Samo poinformowanie organów może więc wymagać również wyraźnego oświadczenia, że pokrzywdzony chce ścigania sprawcy.

Ochrona cywilna

Podszywanie się może równocześnie naruszać dobra osobiste – wizerunek, nazwisko, prywatność, dobre imię czy tajemnicę korespondencji. Pokrzywdzony może w odpowiednich warunkach domagać się m.in. zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, przeprosin i zadośćuczynienia.

FAQ

Jaka kara grozi za podszywanie się pod inną osobę?

Za czyn z art. 190a § 2 grozi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Czy założenie fałszywego profilu jest zawsze przestępstwem?

Nie. Trzeba wykazać m.in. wykorzystanie tożsamości konkretnej osoby i wyrządzenie szkody majątkowej lub osobistej.

Czy wykorzystanie cudzego zdjęcia może wystarczyć?

Może być jednym z elementów przestępstwa, jeżeli sprawca podszywa się pod daną osobę i swoim działaniem wyrządza jej wymaganą przez ustawę szkodę.

Czy podszywanie się może być jednocześnie oszustwem?

Tak. Jeżeli wykorzystanie cudzej tożsamości służy wyłudzeniu pieniędzy, możliwa jest dodatkowa kwalifikacja z art. 286 k.k.

Podstawy prawne

  • Kodeks karny – przede wszystkim art. 190a § 2–4; tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 1342.
  • W zależności od sposobu działania także art. 267, art. 270 i art. 286 Kodeksu karnego.
  • Kodeks cywilny – art. 23, 24 i 448 w zakresie ochrony dóbr osobistych.
Autor Artykułu:
Data utworzenia:
27 października 2026

Sorry, no posts matched your criteria.