Paserstwo – co to? Analiza prawna – SzukajRadcy.pl

Paserstwo – co to? Analiza prawna

Stan prawny: 27 października 2026 r.

Paserstwo polega na obrocie rzeczą pochodzącą z czynu zabronionego albo pomaganiu w jej ukryciu. Kodeks karny rozróżnia paserstwo umyślne – gdy sprawca wie o przestępczym pochodzeniu rzeczy – oraz paserstwo nieumyślne, gdy na podstawie okoliczności powinien i może przypuszczać, że rzecz została uzyskana za pomocą czynu zabronionego.

Paserstwo – czym jest?

Art. 291 Kodeksu karnego

Paserstwo umyślne popełnia ten, kto nabywa rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego, pomaga do jej zbycia, przyjmuje ją albo pomaga do jej ukrycia.

Jaka kara grozi za paserstwo?

Paserstwo umyślne

Od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Wypadek mniejszej wagi

Grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.

Paserstwo nieumyślne

Grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat.

Paserstwo umyślne a nieumyślne

Umyślne – art. 291Nieumyślne – art. 292
Świadomość pochodzenia rzeczySprawca obejmuje świadomością, że rzecz została uzyskana za pomocą czynu zabronionego.Sprawca nie musi mieć pewnej wiedzy, ale z okoliczności powinien i może przypuszczać, że rzecz ma takie pochodzenie.
Typ podstawowy3 miesiące–5 lat pozbawienia wolności.Grzywna, ograniczenie wolności albo do 2 lat pozbawienia wolności.
PrzykładZakup telefonu od osoby, o której kupujący wie, że chwilę wcześniej go ukradła.Zakup bardzo drogiego sprzętu za rażąco niską cenę w podejrzanych okolicznościach, które powinny wzbudzić uzasadnione podejrzenie.

Czy paserstwo dotyczy tylko rzeczy skradzionych?

Nie. Kodeks mówi o rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego, a więc zakres jest szerszy niż sama kradzież. Rzecz może pochodzić również z innych czynów zabronionych, jeżeli spełnione są przesłanki konkretnej sprawy.

Czy trzeba kupić rzecz, żeby zostać paserem?

Nie. Art. 291 obejmuje cztery podstawowe zachowania:

  • nabycie rzeczy,
  • pomoc w jej zbyciu,
  • przyjęcie rzeczy,
  • pomoc w jej ukryciu.

Odpowiedzialność może więc powstać również wtedy, gdy sprawca nie staje się właścicielem przedmiotu i nie osiąga na nim bezpośredniego zysku.

Podejrzanie niska cena a paserstwo

Sama niska cena nie przesądza o popełnieniu przestępstwa. Może jednak być jednym z elementów całego kontekstu. Przy paserstwie nieumyślnym bada się, czy towarzyszące transakcji okoliczności były takie, że kupujący powinien i mógł przypuszczać, iż rzecz pochodzi z czynu zabronionego.

Nie istnieje automatyczna reguła „tanie = kradzione”
Sąd ocenia całokształt okoliczności: cenę, sposób sprzedaży, brak dokumentów, usunięte numery seryjne, zachowanie sprzedawcy, miejsce transakcji i inne fakty.

Paserstwo a program komputerowy

Art. 293 k.k. stanowi, że przepisy o paserstwie stosuje się odpowiednio również do programu komputerowego. Pokazuje to, że ochrona nie ogranicza się wyłącznie do klasycznych przedmiotów materialnych.

Paserstwo rzeczy znacznej wartości

Przy paserstwie umyślnym dotyczącym mienia znacznej wartości może znaleźć zastosowanie art. 294 k.k. Typ kwalifikowany przewiduje karę od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Kodeks przewiduje jeszcze surowsze sankcje dla wyjątkowo wysokich wartości wskazanych w kolejnych paragrafach art. 294.

Czy rzecz może zostać odebrana?

Tak. W sprawie mogą znaleźć zastosowanie przepisy dotyczące przepadku, zwrotu rzeczy właścicielowi oraz zabezpieczenia dowodów. Art. 293 § 2 przewiduje możliwość orzeczenia przepadku rzeczy związanej z paserstwem nawet wtedy, gdy nie stanowi ona własności sprawcy – oczywiście z uwzględnieniem całokształtu właściwych przepisów.

Co jeśli paser naprawi szkodę?

Art. 295 k.k. przewiduje mechanizm pozwalający sądowi zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia wobec sprawcy określonych przestępstw przeciwko mieniu, w tym paserstwa, który dobrowolnie naprawił szkodę w całości albo spełnił inne warunki wskazane w przepisie. Przy naprawieniu szkody w znacznej części możliwe jest nadzwyczajne złagodzenie kary.

FAQ

Jaka kara grozi za świadome kupno kradzionej rzeczy?

Za paserstwo umyślne co do zasady od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Czy można odpowiadać, jeśli nie wiedziało się, że rzecz jest kradziona?

Tak, jeżeli okoliczności były takie, że dana osoba powinna i mogła przypuszczać, że rzecz została uzyskana za pomocą czynu zabronionego. Jest to paserstwo nieumyślne.

Czy paserstwo dotyczy tylko kupowania?

Nie. Obejmuje także pomoc w zbyciu, przyjęcie i pomoc w ukryciu rzeczy.

Czy bardzo niska cena automatycznie oznacza paserstwo?

Nie, ale może być jednym z dowodów ocenianych razem z innymi okolicznościami.

Podstawa prawna

  • Kodeks karny – art. 291–295.

Materiał ma charakter informacyjny. O kwalifikacji czynu decyduje całokształt okoliczności konkretnej sprawy.

Autor Artykułu:
Data utworzenia:
28 października 2026

Sorry, no posts matched your criteria.