Zatarcie skazania to instytucja prawa karnego, dzięki której po spełnieniu określonych warunków wcześniejsze skazanie uznaje się za niebyłe. W praktyce oznacza to, że osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania, co do zasady odzyskuje status osoby niekaranej, a informacja o danym skazaniu powinna zostać usunięta z Krajowego Rejestru Karnego (KRK). Ma to szczególne znaczenie przy ubieganiu się o pracę, uzyskiwaniu licencji zawodowych czy przedstawianiu zaświadczenia o niekaralności.
Nie każde skazanie ulega jednak zatarciu w tym samym terminie. Znaczenie mają przede wszystkim rodzaj i wymiar orzeczonej kary, sposób jej wykonania, upływ określonego czasu oraz ewentualne dodatkowe środki orzeczone przez sąd. Inne zasady obowiązują przy grzywnie, inne przy karze ograniczenia wolności, a jeszcze inne w przypadku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Czy zatarcie skazania następuje automatycznie? Po ilu latach znika wyrok z KRK? Czy można złożyć wniosek o wcześniejsze zatarcie skazania i co zrobić, jeżeli informacja o wyroku nadal widnieje w rejestrze? Wyjaśniamy zasady wynikające z polskiego prawa karnego.
Czym jest zatarcie skazania?
Zatarcie skazania zostało uregulowane przede wszystkim w art. 106–108 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 106 KK z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych.
Oznacza to, że ustawodawca przewidział możliwość wyeliminowania określonych skutków prawnych wcześniejszego skazania. Osoba, wobec której skazanie uległo zatarciu, jest co do zasady traktowana jako niekarana w odniesieniu do tego skazania.
Zatarcie skazania nie oznacza jednak, że przestępstwo nigdy nie miało miejsca w sensie historycznym. Nie powoduje również automatycznego usunięcia wszystkich dokumentów dotyczących sprawy z akt sądowych, archiwów lub innych zbiorów danych.
Jest to przede wszystkim instytucja wywołująca określone skutki prawne w zakresie karalności.
Czy zatarcie skazania oznacza czystą kartotekę?
W potocznym rozumieniu tak, jeżeli wszystkie skazania danej osoby uległy zatarciu i nie istnieją inne podstawy do ujawnienia danych w Krajowym Rejestrze Karnym.
Należy jednak pamiętać, że KRK nie jest rejestrem obejmującym wyłącznie prawomocne skazania. Ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym przewiduje gromadzenie również innych kategorii informacji, na zasadach określonych przepisami.
Dlatego samo zatarcie jednego wyroku nie zawsze oznacza, że w rejestrze nie będą figurowały żadne informacje dotyczące danej osoby.
Jeżeli jednak wszystkie skazania zostały skutecznie zatarte, osoba może co do zasady przedstawiać się jako niekarana w rozumieniu przepisów dotyczących tych skazań.
Kiedy następuje zatarcie skazania?
Termin zatarcia skazania zależy przede wszystkim od rodzaju orzeczonej kary.
Podstawowe zasady wynikają z art. 107 Kodeksu karnego. Przepis przewiduje różne okresy zatarcia w zależności od tego, czy sprawca został skazany na karę pozbawienia wolności, ograniczenia wolności, grzywnę czy odstąpiono od wymierzenia kary.
W niektórych przypadkach zatarcie następuje z mocy prawa po upływie określonego terminu. W innych możliwe jest wcześniejsze zatarcie na wniosek skazanego, jeżeli spełnione zostaną ustawowe warunki.
Zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności
Zgodnie z art. 107 § 1 KK w razie skazania na karę pozbawienia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem dziesięciu lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
Oznacza to, że dziesięcioletni termin nie jest co do zasady liczony od dnia wydania wyroku.
Przykładowo, jeżeli skazany zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności w czerwcu 2020 roku, zatarcie skazania na zasadach ogólnych może nastąpić w czerwcu 2030 roku, o ile nie występują okoliczności wpływające na termin zatarcia.
Ważne jest zatem ustalenie daty wykonania kary, a nie wyłącznie daty uprawomocnienia się wyroku.
Czy można wcześniej zatrzeć skazanie na karę więzienia?
Tak, w określonych przypadkach.
Art. 107 § 2 KK przewiduje możliwość zarządzenia przez sąd zatarcia skazania już po upływie pięciu lat, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała trzech lat.
W takiej sytuacji zatarcie nie następuje automatycznie po pięciu latach. Konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku i uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia sądu.
Sąd ocenia między innymi, czy skazany przestrzegał porządku prawnego w wymaganym okresie.
Możliwość wcześniejszego zatarcia nie oznacza więc, że każda osoba skazana na karę do trzech lat pozbawienia wolności uzyska je po pięciu latach.
Zatarcie skazania na karę ograniczenia wolności
W przypadku kary ograniczenia wolności zastosowanie ma art. 107 § 4 KK.
Zgodnie z tym przepisem zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem trzech lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
Przykładowo, jeżeli skazany zakończył wykonywanie kary ograniczenia wolności 15 marca 2024 roku, zatarcie skazania może nastąpić 15 marca 2027 roku, jeżeli nie zachodzą dodatkowe okoliczności wpływające na jego termin.
Kara ograniczenia wolności może polegać między innymi na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne albo na potrącaniu określonej części wynagrodzenia, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego.
Dla ustalenia terminu zatarcia istotna jest prawidłowo określona data wykonania kary.
Zatarcie skazania na grzywnę – po ilu latach znika wyrok?
W przypadku skazania na samoistną karę grzywny zatarcie skazania następuje co do zasady z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
Wynika to z art. 107 § 4a KK.
Przykładowo, jeżeli skazany zapłacił grzywnę 10 kwietnia 2025 roku i kara została w ten sposób wykonana, zatarcie skazania może nastąpić 10 kwietnia 2026 roku, o ile nie występują przeszkody ustawowe.
Należy jednak odróżnić samoistną karę grzywny od grzywny orzeczonej obok kary pozbawienia wolności. W drugim przypadku zastosowanie mogą mieć odmienne zasady dotyczące zatarcia skazania.
Czy niezapłacona grzywna może opóźnić zatarcie skazania?
Tak. Jeżeli termin zatarcia jest liczony od wykonania kary, brak jej wykonania może wpływać na moment rozpoczęcia biegu odpowiedniego okresu.
Znaczenie mają również przepisy dotyczące przedawnienia wykonania kary oraz ewentualnego darowania grzywny.
Nie należy zakładać, że zatarcie nastąpi po określonej liczbie lat od wydania wyroku niezależnie od tego, czy grzywna została zapłacona.
Zatarcie skazania przy wyroku w zawieszeniu
W przypadku kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania obowiązują szczególne zasady określone w art. 76 KK.
Zgodnie z art. 76 § 1 KK skazanie ulega co do zasady zatarciu z mocy prawa z upływem roku od zakończenia okresu próby.
Przykładowo, jeżeli sąd orzekł karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwa lata, a okres próby zakończył się 30 czerwca 2026 roku, zatarcie skazania może nastąpić 30 czerwca 2027 roku.
Warunkiem jest jednak brak okoliczności, które uniemożliwiają zatarcie w tym terminie.
Czy wyrok w zawieszeniu znika z KRK automatycznie?
Co do zasady tak. Jeżeli spełnione są wszystkie ustawowe warunki, zatarcie skazania następuje z mocy prawa, bez konieczności składania odrębnego wniosku.
Art. 76 § 2 KK przewiduje jednak, że jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania.
Przykładowo, jeżeli osoba otrzymała wyrok w zawieszeniu i jednocześnie została zobowiązana do zapłaty określonej kwoty tytułem naprawienia szkody, niewykonanie tego obowiązku może wpływać na możliwość zatarcia skazania.
Dlatego przy ustalaniu terminu należy przeanalizować cały wyrok, a nie tylko wymiar kary i długość okresu próby.
Co się dzieje, gdy sąd odwiesi karę?
Jeżeli sąd zarządzi wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, zastosowanie mają zasady zatarcia właściwe dla kary podlegającej wykonaniu.
Nie można wówczas automatycznie przyjmować, że skazanie ulegnie zatarciu po roku od zakończenia pierwotnie ustalonego okresu próby.
Konieczne jest uwzględnienie rzeczywistego przebiegu postępowania wykonawczego i odpowiednich przepisów.
Zatarcie skazania przy odstąpieniu od wymierzenia kary
Kodeks karny przewiduje również możliwość odstąpienia od wymierzenia kary w określonych sytuacjach.
Zgodnie z art. 107 § 5 KK, jeżeli odstąpiono od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.
Nie należy utożsamiać odstąpienia od wymierzenia kary z warunkowym umorzeniem postępowania.
W przypadku warunkowego umorzenia nie dochodzi do skazania w rozumieniu przepisów o zatarciu skazania. Jest to odrębna instytucja prawa karnego, której skutki określają inne regulacje.
Czy każde skazanie może ulec zatarciu?
Nie. Kodeks karny przewiduje wyjątki od ogólnych zasad zatarcia skazania.
Zgodnie z art. 106a KK nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzonym był małoletni poniżej 15 lat.
Oznacza to, że w przypadku określonej kategorii przestępstw ustawodawca wyłączył możliwość zatarcia skazania.
Należy jednak pamiętać, że zastosowanie tego przepisu zależy od spełnienia wszystkich wskazanych w nim przesłanek. Nie każde skazanie za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej automatycznie podlega temu wyłączeniu.
Kilka wyroków a zatarcie skazania – czy wszystkie muszą zatrzeć się jednocześnie?
Tak, w przypadkach określonych w art. 108 KK.
Zgodnie z tym przepisem, jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej niepozostających w zbiegu przestępstw, jak również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań.
Oznacza to, że wcześniejszy wyrok nie zawsze ulegnie zatarciu w terminie wynikającym wyłącznie z rodzaju orzeczonej za niego kary.
Przykładowo osoba skazana na grzywnę może popełnić kolejne przestępstwo przed zatarciem pierwszego skazania. W takiej sytuacji należy zbadać, czy zastosowanie art. 108 KK nie powoduje konieczności jednoczesnego zatarcia obu skazań.
Jest to szczególnie istotne dla osób, które mają kilka prawomocnych wyroków wydanych w różnych latach.
Czy nowy wyrok zawsze wydłuża termin zatarcia?
Nie można tego ocenić bez analizy dat popełnienia przestępstw, prawomocności wyroków i zasad dotyczących poszczególnych skazań.
Znaczenie ma między innymi to, czy kolejne przestępstwo zostało popełnione przed upływem okresu wymaganego do zatarcia wcześniejszego skazania.
Jeżeli wcześniejsze skazanie uległo już skutecznie zatarciu, późniejsze popełnienie nowego przestępstwa nie powoduje automatycznego przywrócenia zatartego skazania.
Jak wyczyścić kartotekę w Krajowym Rejestrze Karnym?
Potoczne określenie „czyszczenie kartoteki” oznacza najczęściej doprowadzenie do usunięcia informacji o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego.
Nie istnieje jednak dowolna procedura pozwalająca usunąć prawidłowo ujawniony wyrok wyłącznie na życzenie osoby skazanej.
Usunięcie informacji musi mieć podstawę prawną.
W praktyce należy przede wszystkim ustalić, czy skazanie uległo już zatarciu z mocy prawa, czy istnieje możliwość wystąpienia do sądu o wcześniejsze zatarcie.
Krok 1. Ustal rodzaj i wymiar kary
Pierwszym etapem jest analiza prawomocnego wyroku.
Należy sprawdzić, czy sąd wymierzył karę pozbawienia wolności, ograniczenia wolności, grzywnę czy zastosował warunkowe zawieszenie wykonania kary.
Istotne są również dodatkowe rozstrzygnięcia, takie jak środki karne, przepadek, obowiązek naprawienia szkody lub inne środki kompensacyjne.
Krok 2. Sprawdź datę wykonania kary
Termin zatarcia w wielu przypadkach zależy od daty wykonania kary, jej darowania albo przedawnienia wykonania.
Nie zawsze jest to data wydania wyroku lub jego uprawomocnienia.
Warto ustalić, kiedy zakończyło się odbywanie kary pozbawienia wolności, wykonano karę ograniczenia wolności albo zapłacono grzywnę.
W przypadku wyroku w zawieszeniu należy sprawdzić datę zakończenia okresu próby.
Krok 3. Sprawdź, czy istnieją inne skazania
Jeżeli osoba ma więcej niż jeden wyrok, konieczne może być zastosowanie art. 108 KK dotyczącego jednoczesnego zatarcia skazań.
Należy przeanalizować wszystkie skazania oraz daty popełnienia poszczególnych przestępstw.
Krok 4. Ustal, czy zatarcie nastąpiło automatycznie
Jeżeli upłynął ustawowy termin i nie istnieją przeszkody prawne, zatarcie skazania następuje z mocy prawa.
Nie trzeba wówczas uzyskiwać osobnego postanowienia sądu stwierdzającego zatarcie.
Informacja o skazaniu powinna zostać usunięta z KRK zgodnie z przepisami regulującymi funkcjonowanie rejestru.
Krok 5. Złóż wniosek, jeżeli przepisy pozwalają na wcześniejsze zatarcie
Jeżeli skazanie nie uległo jeszcze zatarciu automatycznie, należy ustalić, czy istnieje możliwość wcześniejszego zatarcia na podstawie art. 107 § 2 KK.
Dotyczy to określonych skazań na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą trzech lat, po upływie wymaganego okresu i przy spełnieniu pozostałych warunków.
Wniosek powinien zostać skierowany do właściwego sądu.
Krok 6. Zweryfikuj dane w KRK
Po ustaleniu, że skazanie powinno zostać zatarte, można wystąpić o informację z Krajowego Rejestru Karnego.
Jeżeli mimo zatarcia skazania w rejestrze nadal figurują dane, należy podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia przyczyn i aktualizacji informacji.
Nie oznacza to konieczności ponownego uzyskiwania zatarcia skazania, jeżeli nastąpiło ono już z mocy prawa.
Wniosek o wcześniejsze zatarcie skazania – jak go napisać?
Wniosek o wcześniejsze zatarcie skazania powinien umożliwiać sądowi ustalenie, jakiego wyroku dotyczy i dlaczego skazany uważa, że spełnia ustawowe przesłanki.
W praktyce warto wskazać:
- oznaczenie właściwego sądu;
- dane osoby składającej wniosek;
- sygnaturę sprawy karnej;
- datę i treść wyroku w zakresie istotnym dla zatarcia;
- rodzaj i wymiar orzeczonej kary;
- datę wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary;
- podstawę prawną wniosku;
- okoliczności świadczące o przestrzeganiu porządku prawnego;
- dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności.
W uzasadnieniu warto przedstawić konkretne informacje dotyczące zachowania skazanego po wykonaniu kary.
Znaczenie mogą mieć między innymi stabilna sytuacja zawodowa, przestrzeganie porządku prawnego i wykonywanie obowiązków wynikających z orzeczeń sądowych.
Nie oznacza to jednak, że samo podjęcie pracy lub prowadzenie ustabilizowanego życia automatycznie uzasadnia wcześniejsze zatarcie skazania. Konieczne jest spełnienie ustawowych przesłanek.
Do którego sądu złożyć wniosek o zatarcie skazania?
Zasady właściwości sądu określają przepisy Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 37 i art. 38 w związku z regulacjami dotyczącymi zatarcia skazania.
Co do zasady w sprawach dotyczących zatarcia skazania na wniosek rozstrzyga sąd, który wydał wyrok skazujący w pierwszej instancji, z uwzględnieniem szczególnych zasad dotyczących kilku skazań.
Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić właściwość sądu na podstawie dokumentów konkretnej sprawy.
Czy zatarcie skazania jest płatne?
Wniosek o wcześniejsze zatarcie skazania może wiązać się z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej.
Zgodnie z ustawą o opłatach w sprawach karnych opłata od wniosku o zatarcie skazania wynosi 45 zł.
Odrębną opłatę pobiera się za uzyskanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Jej wysokość zależy od formy złożenia zapytania i aktualnych przepisów.
Nie należy jednak utożsamiać opłaty za uzyskanie zaświadczenia z opłatą za rozpoznanie wniosku o wcześniejsze zatarcie skazania.
Jak sprawdzić, czy wyrok został usunięty z KRK?
Najprostszym sposobem jest uzyskanie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego.
Można to zrobić w sposób przewidziany przez przepisy, w tym za pośrednictwem odpowiedniego systemu teleinformatycznego lub punktu informacyjnego KRK.
Oficjalne informacje dotyczące procedury udostępnia Ministerstwo Sprawiedliwości.
Jeżeli skazanie zostało zatarte, nie powinno być ujawniane jako aktualne skazanie w informacji z rejestru.
Warto jednak pamiętać, że brak określonego wpisu w KRK nie jest równoznaczny z usunięciem wszystkich informacji o wcześniejszym postępowaniu z innych rejestrów i dokumentów.
Co zrobić, jeżeli skazanie nadal widnieje w KRK mimo upływu terminu?
Jeżeli ustawowy termin zatarcia skazania już upłynął, a informacja o wyroku nadal znajduje się w KRK, w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy nie występują okoliczności uniemożliwiające zatarcie.
Najczęściej problem może wynikać z niewykonania określonego środka karnego lub kompensacyjnego, istnienia innych skazań albo nieprawidłowego ustalenia daty rozpoczęcia biegu terminu.
Jeżeli nie ma takich przeszkód, należy zwrócić się do właściwego organu w celu wyjaśnienia rozbieżności.
W praktyce pomocne mogą być odpis wyroku, dokumenty potwierdzające wykonanie kary oraz inne rozstrzygnięcia sądowe.
W przypadku wątpliwości dotyczących zastosowania przepisów o zatarciu skazania można rozważyć skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Czy po zatarciu skazania trzeba informować pracodawcę o wyroku?
Co do zasady osoba, wobec której skazanie uległo zatarciu, jest traktowana jako niekarana w zakresie tego skazania.
Oznacza to, że w sytuacjach, w których przepisy wymagają niekaralności, zatarte skazanie nie powinno być traktowane tak samo jak aktualne prawomocne skazanie.
Nie można jednak sformułować jednej zasady odnoszącej się do wszystkich zawodów i postępowań administracyjnych.
W określonych profesjach mogą obowiązywać dodatkowe wymogi dotyczące nieposzlakowanej opinii, rękojmi należytego wykonywania zawodu albo szczególne zasady weryfikacji określonych informacji.
Dlatego znaczenie ma treść przepisów regulujących dany zawód lub stanowisko.
Czy pracodawca może żądać zaświadczenia o niekaralności?
Pracodawca nie ma nieograniczonego prawa do żądania informacji o karalności każdego pracownika.
Możliwość przetwarzania takich danych musi wynikać z odpowiedniej podstawy prawnej.
W niektórych zawodach przedstawienie informacji z KRK jest wymagane przez przepisy. Dotyczy to między innymi określonych stanowisk związanych z pracą z dziećmi, ochroną osób i mienia lub wykonywaniem funkcji publicznych.
Jeżeli skazanie zostało zatarte, informacja z KRK powinna uwzględniać skutki prawne zatarcia.
Czy zatarcie skazania usuwa dane z policyjnych baz?
Nie zawsze.
Krajowy Rejestr Karny i policyjne systemy informacyjne funkcjonują na podstawie odrębnych przepisów.
Zatarcie skazania wywołuje skutki określone w Kodeksie karnym i przepisach regulujących KRK. Nie oznacza jednak automatycznie, że wszystkie informacje dotyczące wcześniejszego postępowania muszą zostać natychmiast usunięte z każdego systemu wykorzystywanego przez organy ścigania.
Zasady przechowywania, aktualizacji i usuwania danych w systemach policyjnych wynikają z odrębnych regulacji.
Dlatego pytanie o usunięcie wpisu z KRK należy odróżnić od pytania o przetwarzanie danych dotyczących wcześniejszego postępowania przez policję.
Czy zatarcie skazania przywraca wszystkie uprawnienia?
Zatarcie skazania powoduje, że skazanie uważa się za niebyłe. Nie oznacza to jednak automatycznego odwrócenia wszystkich skutków faktycznych wcześniejszego postępowania.
Jeżeli na przykład w związku z przestępstwem doszło do utraty pracy, zatarcie skazania nie powoduje automatycznego przywrócenia poprzedniego zatrudnienia.
Podobnie zatarcie nie oznacza zwrotu wykonanej grzywny ani automatycznego uchylenia wszystkich decyzji administracyjnych wydanych wcześniej na podstawie obowiązujących przepisów.
Zakres skutków zatarcia należy oceniać z uwzględnieniem konkretnej sytuacji prawnej.
Najczęściej zadawane pytania
Po ilu latach następuje zatarcie skazania?
Zależy to od rodzaju kary. W przypadku pozbawienia wolności zasadniczy termin wynosi dziesięć lat od wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary. Przy ograniczeniu wolności jest to co do zasady trzy lata, a przy samoistnej grzywnie rok. Odrębne zasady obowiązują przy wyroku w zawieszeniu.
Czy zatarcie skazania następuje automatycznie?
Tak, w przypadkach określonych ustawą zatarcie następuje z mocy prawa po spełnieniu odpowiednich warunków. Wniosek jest potrzebny przede wszystkim wtedy, gdy skazany ubiega się o wcześniejsze zatarcie na podstawie przepisów dopuszczających takie rozwiązanie.
Czy można wyczyścić kartotekę przed upływem dziesięciu lat?
W określonych przypadkach tak. Art. 107 § 2 KK przewiduje możliwość wcześniejszego zatarcia skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą trzech lat, po upływie pięciu lat i przy spełnieniu pozostałych przesłanek.
Czy wyrok w zawieszeniu znika po zakończeniu okresu próby?
Nie od razu. Co do zasady zatarcie następuje po upływie roku od zakończenia okresu próby, jeżeli spełnione są pozostałe warunki ustawowe.
Czy niezapłacona grzywna blokuje zatarcie skazania?
Może wpływać na termin zatarcia. W przypadku samoistnej grzywny termin jest co do zasady liczony od jej wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania. Przy grzywnie orzeczonej obok innej kary zastosowanie mogą mieć dodatkowe zasady.
Czy można zatrzeć dwa wyroki w różnym czasie?
Nie zawsze. Art. 108 KK przewiduje przypadki, w których dopuszczalne jest wyłącznie jednoczesne zatarcie wszystkich skazań.
Czy po zatarciu skazania jestem osobą niekaraną?
Co do zasady tak, w odniesieniu do zatartego skazania. Zgodnie z art. 106 KK skazanie uważa się za niebyłe.
Czy zatarcie skazania usuwa wyrok z internetu?
Nie automatycznie. Zatarcie skazania wywołuje określone skutki prawne, ale nie oznacza automatycznego usunięcia wszystkich publikacji internetowych lub historycznych informacji dotyczących sprawy.
Czy zatarcie skazania usuwa dane z policji?
Nie zawsze. Dane w policyjnych systemach informacyjnych podlegają odrębnym zasadom przetwarzania i usuwania.
Czy można dostać zaświadczenie o niekaralności po zatarciu wyroku?
Tak. Jeżeli wszystkie skazania zostały skutecznie zatarte i nie występują inne podstawy ujawnienia informacji, osoba może uzyskać informację z KRK odpowiadającą statusowi osoby niekaranej.
Czy sąd może odmówić wcześniejszego zatarcia skazania?
Tak. W przypadku zatarcia na wniosek sąd ocenia, czy spełniono ustawowe przesłanki. Sam upływ pięciu lat nie gwarantuje pozytywnego rozstrzygnięcia.
Czy zatarcie skazania jest możliwe po karze więzienia?
Tak, z wyjątkiem przypadków, w których ustawa wyłącza taką możliwość. Co do zasady zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności następuje po dziesięciu latach, a w określonych sytuacjach możliwe jest wcześniejsze zatarcie na wniosek.
Pomoc radcy prawnego w sprawie zatarcia skazania
Ustalenie terminu zatarcia skazania nie zawsze ogranicza się do sprawdzenia daty wyroku i rodzaju orzeczonej kary. W praktyce konieczne może być przeanalizowanie kilku skazań, dat wykonania kar, okresów próby oraz dodatkowych obowiązków wynikających z orzeczeń sądowych.
Szczególnie skomplikowane bywają sytuacje, w których skazany posiada kilka wyroków, odbywał karę pozbawienia wolności, miał odwieszoną karę albo nie wykonał wszystkich środków orzeczonych przez sąd.
Radca prawny zajmujący się prawem karnym może pomóc w ustaleniu, czy skazanie uległo już zatarciu, przygotowaniu wniosku o wcześniejsze zatarcie oraz wyjaśnieniu rozbieżności dotyczących danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Karnym.
Na szukajradcy.pl można znaleźć radców prawnych świadczących pomoc w sprawach karnych i karnych wykonawczych, w tym dotyczących zatarcia skazania, usuwania wpisów z KRK i skutków wcześniejszych wyroków.
Podstawa prawna i źródła
Stan prawny: 6 listopada 2026 r.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – w szczególności art. 106–108, dotyczące zatarcia skazania, oraz art. 76, regulujący zatarcie skazania przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego – w szczególności art. 37 i 38 oraz przepisy dotyczące postępowania w przedmiocie zatarcia skazania.
- Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym – przepisy dotyczące gromadzenia, udostępniania i usuwania informacji z rejestru.
- Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych – przepisy dotyczące opłat od wniosków o zatarcie skazania.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy – przepisy dotyczące wykonywania kar i środków orzeczonych przez sąd.
- Ministerstwo Sprawiedliwości – Krajowy Rejestr Karny – oficjalne informacje dotyczące uzyskiwania informacji o osobie i funkcjonowania rejestru, publikowane w serwisie gov.pl.
- Ministerstwo Sprawiedliwości – e-KRK – oficjalny system teleinformatyczny umożliwiający składanie zapytań o informacje z Krajowego Rejestru Karnego.
