Prawo weta – co to? Kiedy można użyć i kto? – SzukajRadcy.pl

Prawo weta – co to? Kiedy można użyć i kto?

Stan prawny: 28 października 2026 r.

Prawo weta w polskim systemie konstytucyjnym oznacza przede wszystkim możliwość odmowy podpisania ustawy przez Prezydenta i przekazania jej Sejmowi do ponownego rozpatrzenia. Nie jest to weto absolutne: Sejm może je odrzucić większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Prawo weta – czym jest?

Art. 122 ust. 5 Konstytucji

Jeżeli Prezydent nie skierował ustawy do Trybunału Konstytucyjnego przed podpisaniem, może z umotywowanym wnioskiem przekazać ustawę Sejmowi do ponownego rozpatrzenia.

Kiedy Prezydent może zawetować ustawę?

Weto jest elementem końcowego etapu procesu ustawodawczego. Po uchwaleniu ustawy przez Sejm i rozpatrzeniu jej przez Senat Marszałek Sejmu przedstawia ją Prezydentowi. Prezydent może podpisać ustawę, skorzystać z kontroli prewencyjnej przed TK albo – w zwykłym trybie – zastosować weto.

Ile czasu ma Prezydent?

Co do zasady Prezydent ma 21 dni od przedstawienia ustawy na podpisanie i zarządzenie ogłoszenia. Skierowanie ustawy do TK albo zastosowanie weta wstrzymuje bieg terminu.

Jak Sejm odrzuca weto?

Większość konstytucyjna

3/5 głosów

Przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Jeżeli Sejm ponownie uchwali ustawę wymaganą większością, Prezydent musi ją podpisać w ciągu 7 dni i zarządzić jej ogłoszenie.

Czy po odrzuceniu weta Prezydent może iść do TK?

Nie w trybie kontroli prewencyjnej z art. 122 ust. 3. Konstytucja wprost stanowi, że po ponownym uchwaleniu ustawy przez Sejm Prezydentowi nie przysługuje już prawo skierowania jej do TK przed podpisaniem na tej podstawie.

Weto a Trybunał Konstytucyjny

Weto i wniosek do TK to dwa różne instrumenty. Weto jest decyzją polityczno-ustrojową wymagającą uzasadnienia; wniosek do TK dotyczy zgodności ustawy z Konstytucją.

WetoWniosek do TK
CelPonowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm.Kontrola zgodności ustawy z Konstytucją.
Kto rozstrzyga?Sejm.Trybunał Konstytucyjny.
Przełamanie3/5 głosów przy wymaganym quorum.Prezydent jest związany orzeczeniem TK w zakresie wskazanym Konstytucją.

Czy Prezydent może zawetować ustawę budżetową?

Nie w zwykłym trybie.
Art. 224 Konstytucji stanowi, że do ustawy budżetowej i ustawy o prowizorium budżetowym nie stosuje się art. 122 ust. 5, czyli klasycznego weta.

Prezydent ma 7 dni na podpisanie ustawy budżetowej. Może przed podpisaniem skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego, który powinien orzec nie później niż w ciągu 2 miesięcy.

Weto wobec ustawy zmieniającej Konstytucję

Procedura zmiany Konstytucji jest odrębnie uregulowana w art. 235. Po uchwaleniu ustawy zmieniającej Konstytucję Prezydent podpisuje ją w ciągu 21 dni. Nie stosuje się tutaj zwykłego mechanizmu weta ustawodawczego z art. 122 ust. 5.

Weto a ustawa pilna

Przy ustawie, której projekt został uznany przez Radę Ministrów za pilny, Konstytucja przewiduje skrócony termin podpisu – 7 dni. Sam charakter pilny nie wyłącza jednak mechanizmu weta tak jak w przypadku ustawy budżetowej.

Czy Prezydent może zawetować część ustawy?

Klasyczne weto ustawodawcze dotyczy ustawy jako całości. Prezydent nie może samodzielnie wykreślić wybranych artykułów i podpisać reszty. Inny mechanizm istnieje przy orzeczeniu TK o niekonstytucyjności poszczególnych przepisów, gdy Trybunał uzna, że nie są one nierozerwalnie związane z całą ustawą.

Po co istnieje weto?

Weto pełni funkcję równoważącą w systemie podziału władz. Daje Prezydentowi możliwość wymuszenia ponownej refleksji parlamentarnej i wymaga stworzenia szerokiej większości do przełamania sprzeciwu głowy państwa.

Czy Senat ma weto?

Senat może uchwalić odrzucenie ustawy albo poprawki, ale nie jest to weto absolutne ani odpowiednik prezydenckiego weta. Sejm może odrzucić stanowisko Senatu bezwzględną większością głosów przy wymaganym quorum.

FAQ

Ile głosów potrzeba do odrzucenia weta Prezydenta?

3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Czy Prezydent może zawetować budżet?

Nie może zastosować zwykłego weta do ustawy budżetowej ani prowizorium budżetowego.

Czy Prezydent musi uzasadnić weto?

Tak. Konstytucja mówi o umotywowanym wniosku do Sejmu.

Czy weto kończy proces ustawodawczy?

Nie zawsze. Sejm może weto przełamać.

Czy Prezydent może zawetować tylko jeden artykuł?

Nie w zwykłym trybie weta.

Podstawy prawne

  • Konstytucja RP – art. 121–123, art. 224 i art. 235.
  • Regulamin Sejmu – postępowanie z ustawą zwróconą przez Prezydenta.
Autor Artykułu:
Data utworzenia:
9 listopada 2026

Sorry, no posts matched your criteria.