Europoseł to potoczne określenie posła do Parlamentu Europejskiego. Nie jest „posłem na Sejm Europejski”, ponieważ formalna nazwa instytucji to Parlament Europejski. Posłowie do PE są wybierani bezpośrednio przez obywateli Unii na pięcioletnią kadencję i reprezentują obywateli UE, a nie rządy państw.
Europoseł – kim jest?
Poseł do Parlamentu Europejskiego jest bezpośrednio wybranym przedstawicielem obywateli Unii. Uczestniczy w stanowieniu prawa UE, uchwalaniu budżetu i kontroli politycznej nad instytucjami Unii.
Parlament Europejski – nie „Sejm Europejski”
Określenie „poseł na Sejm Europejski” jest potoczne i nieprawidłowe terminologicznie. Unia Europejska nie posiada organu o nazwie Sejm Europejski. Oficjalna nazwa to Parlament Europejski.
Jak wybiera się europosłów?
Wybory odbywają się co 5 lat. Każde państwo wybiera przypisaną mu liczbę posłów zgodnie z zasadami prawa UE i własnej ordynacji wyborczej. W Polsce szczegółowe reguły określa Kodeks wyborczy.
Co robi europoseł?
Głosuje nad rozporządzeniami, dyrektywami i innymi aktami w procedurach traktatowych.
Wspólnie z Radą uczestniczy w uchwalaniu budżetu Unii.
Kontroluje Komisję Europejską i uczestniczy w zatwierdzaniu jej składu.
Czy europoseł reprezentuje Polskę?
Posłowie są wybierani w państwach członkowskich, lecz po wyborze zasiadają przede wszystkim w grupach politycznych tworzonych według orientacji politycznej, a nie w formalnych delegacjach rządowych. Parlament reprezentuje obywateli UE, podczas gdy rządy państw są reprezentowane w Radzie UE i Radzie Europejskiej.
Komisje parlamentarne
Znaczna część pracy odbywa się w komisjach, które analizują projekty, przygotowują sprawozdania, poprawki i stanowiska. Istnieją m.in. komisje odpowiedzialne za gospodarkę, środowisko, rynek wewnętrzny, sprawy zagraniczne czy wolności obywatelskie.
Grupy polityczne
Europoseł może należeć do grupy politycznej obejmującej deputowanych z wielu państw. Grupa nie jest tym samym co krajowa partia polityczna. Posłowie niezrzeszeni pozostają poza grupami.
Immunitet europosła
Protokół nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów UE chroni posłów w związku z wykonywaniem mandatu. Poseł do PE nie może być ścigany, zatrzymany ani sądzony z powodu opinii lub głosów oddanych w ramach obowiązków parlamentarnych.
W państwie, z którego pochodzi, korzysta zasadniczo z immunitetów przyznanych członkom parlamentu krajowego; w innych państwach członkowskich korzysta z ochrony przed zatrzymaniem i postępowaniem sądowym na zasadach Protokołu.
Uchylenie immunitetu
Właściwy organ krajowy może zwrócić się do Parlamentu Europejskiego o uchylenie immunitetu. Wniosek jest analizowany przez właściwą komisję, a ostateczną decyzję podejmuje Parlament.
Gorący uczynek
Na immunitet nie można się powołać w przypadku ujęcia posła na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa. Immunitet nie ma więc charakteru absolutnego.
Europoseł a poseł na Sejm
| Poseł na Sejm | Poseł do PE | |
|---|---|---|
| Instytucja | Sejm RP | Parlament Europejski |
| Kadencja | 4 lata | 5 lat |
| Prawo | Prawo polskie | Prawo Unii Europejskiej |
| Mandat | Przedstawiciel Narodu | Przedstawiciel obywateli UE |
| Immunitet | Konstytucja RP i ustawa | Prawo UE oraz w części prawo krajowe |
Czy można być jednocześnie posłem i europosłem?
Mandatu posła do Parlamentu Europejskiego nie można łączyć z mandatem posła na Sejm ani senatora. Przepisy europejskie i krajowe przewidują również inne przypadki niepołączalności.
FAQ
Czy poprawnie mówi się „poseł na Sejm Europejski”?
Nie. Oficjalna nazwa to poseł do Parlamentu Europejskiego.
Ile trwa kadencja europosła?
5 lat.
Czy europoseł ma immunitet?
Tak, na zasadach Protokołu nr 7 i właściwych przepisów krajowych.
Czy europoseł może być jednocześnie posłem na Sejm?
Nie.
Czy europoseł pracuje tylko w Brukseli?
Parlament prowadzi działalność m.in. w Brukseli, Strasburgu i Luksemburgu, zgodnie z traktatowym systemem siedzib.
Podstawy prawne
- Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu UE.
- Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego.
- Protokół nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej – art. 8–9.
- Kodeks wyborczy i ustawa o wykonywaniu mandatu posła do Parlamentu Europejskiego.
