Województwo jest jednocześnie największą jednostką zasadniczego podziału terytorialnego Polski oraz regionalną wspólnotą samorządową. Polska ma 16 województw. Na poziomie wojewódzkim działają równolegle administracja samorządowa z marszałkiem i sejmikiem oraz administracja rządowa z wojewodą.
Województwo – czym jest?
Województwo oznacza zarówno regionalną wspólnotę samorządową mieszkańców, jak i największą jednostkę zasadniczego podziału terytorialnego kraju służącą wykonywaniu administracji publicznej.
Ile jest województw?
16 województw
Sejmik i zarząd województwa
Organem stanowiącym i kontrolnym samorządu województwa jest sejmik województwa. Organem wykonawczym jest zarząd województwa, na którego czele stoi marszałek województwa.
Marszałek a wojewoda
Jest częścią samorządu województwa i kieruje zarządem województwa.
Jest przedstawicielem Rady Ministrów w województwie i organem administracji rządowej.
To dwa różne stanowiska. Marszałek nie podlega wojewodzie jako „niższy urząd” w zwykłej hierarchii samorządowej.
Co robi samorząd województwa?
Wykonuje zadania o charakterze regionalnym, m.in. związane z rozwojem gospodarczym, transportem regionalnym, ochroną zdrowia w zakresie samorządowym, kulturą, edukacją wojewódzką, planowaniem przestrzennym i wykorzystaniem funduszy europejskich.
Czy województwo jest nad powiatem i gminą?
Nie w sensie hierarchicznego podporządkowania. Ustawa wyraźnie stanowi, że organy samorządu województwa nie są wobec powiatu i gminy organami nadzoru lub kontroli ani organami wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym.
Jak powstają i zmieniają się województwa?
Zasadniczy podział terytorialny wynika z ustaw i rozporządzeń wykonawczych. Obecny system 16 województw obowiązuje od reformy administracyjnej z 1999 r.
FAQ
Ile województw ma Polska?
16.
Czy wojewoda i marszałek to ta sama osoba?
Nie. Wojewoda reprezentuje administrację rządową, a marszałek stoi na czele zarządu samorządu województwa.
Czy województwo jest nadrzędne wobec powiatu?
Nie w sensie samorządowej hierarchii.
Czy województwo ma osobowość prawną?
Tak, jako jednostka samorządu terytorialnego.
16 województw – lista
Dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, lubelskie, lubuskie, łódzkie, małopolskie, mazowieckie, opolskie, podkarpackie, podlaskie, pomorskie, śląskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie.
Budżet województwa
Samorząd województwa prowadzi własną gospodarkę finansową i uchwala budżet. Dochody pochodzą m.in. z udziałów w podatkach, subwencji, dotacji i środków europejskich. Sejmik kontroluje wykonanie budżetu, a regionalna izba obrachunkowa wykonuje przewidziany ustawami nadzór finansowy.
Strategia rozwoju województwa
Jednym z charakterystycznych zadań samorządu województwa jest prowadzenie polityki rozwoju regionalnego. Województwo przygotowuje strategię rozwoju i koordynuje przedsięwzięcia wykraczające poza skalę jednej gminy czy powiatu.
Urząd marszałkowski i urząd wojewódzki
Urząd marszałkowski obsługuje organy samorządu województwa. Urząd wojewódzki obsługuje wojewodę, czyli administrację rządową. Podobne nazwy nie powinny prowadzić do utożsamienia tych struktur.
Podstawy prawne i dane
- Ustawa o samorządzie województwa – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 720.
- Konstytucja RP – przepisy o samorządzie terytorialnym.
- GUS i MSWiA – podział administracyjny Polski na 1 stycznia 2026 r.
