Nękanie może przybrać postać przestępstwa stalkingu z art. 190a Kodeksu karnego. Nie chodzi o pojedynczą nieprzyjemną wiadomość, lecz o zachowanie uporczywe, które wywołuje u pokrzywdzonego uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jego prywatność.
Nękanie – czym jest?
Przestępstwo popełnia ten, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jej prywatność.
Jaka kara grozi za stalking?
od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności
Jeżeli następstwem nękania albo podszywania się pod pokrzywdzonego jest targnięcie się przez niego na własne życie, art. 190a § 3 przewiduje karę od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.
Co oznacza „uporczywe” nękanie?
Ustawa nie wskazuje konkretnej liczby wiadomości ani minimalnego czasu. Uporczywość ocenia się na podstawie całego zachowania: jego powtarzalności, intensywności, czasu trwania, reakcji pokrzywdzonego oraz tego, czy sprawca kontynuuje działania mimo wyraźnego sprzeciwu.
Jedna wyjątkowo nieprzyjemna wiadomość zwykle nie tworzy jeszcze stalkingu, ale wielokrotne telefony, śledzenie, pojawianie się pod domem, tworzenie kolejnych kont czy nieustanne kontaktowanie się mimo blokad może tworzyć spójny obraz uporczywego nękania.
Jakie zachowania mogą być nękaniem?
Dziesiątki telefonów, SMS-ów, e-maili lub wiadomości z kolejnych kont po zablokowaniu poprzednich.
Śledzenie, oczekiwanie pod domem lub pracą, kontrolowanie codziennych tras i kontaktów.
Publikowanie danych, kontaktowanie się z rodziną lub pracodawcą, zamawianie usług na cudze dane albo inne ingerencje w życie prywatne.
Czy nękanie musi wywołać strach?
Nie. Obecne brzmienie art. 190a obejmuje nie tylko uzasadnione poczucie zagrożenia, ale także poczucie poniżenia lub udręczenia oraz przypadki istotnego naruszenia prywatności. Oznacza to, że stalking nie wymaga zawsze obawy o życie lub zdrowie.
Nękanie a zwykły konflikt
Konflikt sąsiedzki, rodzinny lub zawodowy nie staje się automatycznie stalkingiem. Potrzebna jest uporczywość i skutek wskazany w ustawie. Ocenia się zachowanie obu stron, częstotliwość kontaktu, jego treść i kontekst.
Nękanie w Internecie
Stalking może odbywać się całkowicie online. Wielokrotne wysyłanie wiadomości, komentowanie z kolejnych kont, publikowanie informacji o pokrzywdzonym, śledzenie jego aktywności czy angażowanie innych osób może spełniać znamiona art. 190a, jeśli osiąga wymagany poziom uporczywości i skutków.
Podszywanie się pod inną osobę
Art. 190a § 2 przewiduje odrębny czyn. Tej samej karze podlega osoba, która podszywa się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub dane identyfikacyjne i przez to wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą.
Czy stalking jest ścigany z urzędu?
Typ podstawowy nękania oraz podszywania się są ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że po zawiadomieniu trzeba wyrazić wolę ścigania sprawcy.
Jak zabezpieczyć dowody nękania?
Nękanie a dobra osobiste
Niezależnie od prawa karnego możliwe są roszczenia cywilne związane z naruszeniem prywatności, czci, wizerunku czy spokoju życia osobistego. W zależności od sytuacji można żądać m.in. zaniechania naruszeń i usunięcia ich skutków.
FAQ
Jaka kara grozi za stalking?
Od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności w typie podstawowym.
Czy jeden SMS to stalking?
Zwykle nie. Ustawa wymaga uporczywego nękania, więc analizuje się serię i charakter zachowań.
Czy stalking musi wywoływać strach?
Nie. Wystarczy także uzasadnione poczucie poniżenia lub udręczenia albo istotne naruszenie prywatności.
Czy nękanie w Internecie jest karalne?
Tak, jeśli spełnia znamiona art. 190a k.k.
Podstawa prawna
- Kodeks karny – art. 190a; tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 1342.
- Kodeks cywilny – art. 23, 24 i 448 w zakresie ochrony dóbr osobistych.
