Płatność kartą, której nie robiłeś, przelew po kliknięciu w fałszywy link albo pieniądze wyprowadzone z konta po przejęciu telefonu: takie zdarzenia dotyczą co roku tysięcy klientów banków. Przepisy przewidują w takich sytuacjach szczególną ochronę. Jeśli transakcja była nieautoryzowana, bank co do zasady musi zwrócić pieniądze najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu. Nie może odmówić zwrotu tylko dlatego, że jego zdaniem klient zachował się nieostrożnie.
Nie każda kradzież pieniędzy z konta jest jednak transakcją nieautoryzowaną w rozumieniu prawa, a w niektórych sytuacjach klient może odpowiadać za stratę. Wyjaśniamy, kiedy przysługuje zwrot, jak go uzyskać i co zrobić, gdy bank odmawia.
W skrócie
- Czym jest: transakcja nieautoryzowana to taka, na którą płatnik nie wyraził zgody. Wpisanie kodu czy zatwierdzenie operacji w aplikacji samo w sobie nie przesądza, że klient na transakcję się zgodził.
- Termin zwrotu: bank musi zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po dniu zgłoszenia albo po dniu, w którym sam ją stwierdził.
- Jedyny wyjątek: bank może wstrzymać zwrot tylko wtedy, gdy ma uzasadnione i udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo ze strony klienta, i zawiadomi o tym na piśmie organy ścigania.
- Rażące niedbalstwo klienta nie jest powodem do odmowy zwrotu. Bank może dochodzić pieniędzy od klienta dopiero później, jeśli udowodni mu umyślność albo rażące niedbalstwo. Potwierdził to wyrok TSUE z 15 października 2026 r.
- Ciężar dowodu: to bank musi udowodnić, że transakcja była autoryzowana albo że klient zawinił.
- Termin na zgłoszenie: klient ma 13 miesięcy od obciążenia rachunku, ale powinien zgłosić transakcję niezwłocznie po jej stwierdzeniu.
Czym jest transakcja nieautoryzowana?
Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych transakcję uważa się za autoryzowaną, jeśli płatnik wyraził na nią zgodę w sposób przewidziany w umowie z bankiem. Transakcja nieautoryzowana to więc taka, na którą płatnik zgody nie wyraził.
Kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć:
- uwierzytelnienie to techniczne potwierdzenie, że użyto właściwych danych: karty, PIN-u, hasła, kodu SMS czy potwierdzenia w aplikacji;
- autoryzacja to zgoda płatnika na konkretną transakcję.
Te pojęcia nie są tożsame. Jak podkreśla Prezes UOKiK, samo poprawne użycie karty, wpisanie kodu czy zatwierdzenie operacji w aplikacji nie oznacza jeszcze, że konsument świadomie zgodził się na transakcję. Ustawa wprost stanowi, że wykazanie przez bank zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie wystarcza do udowodnienia autoryzacji.
Typowe przykłady transakcji nieautoryzowanych:
- płatności skradzioną lub zgubioną kartą,
- przelewy wykonane przez oszusta po wyłudzeniu danych logowania na fałszywej stronie banku,
- operacje wykonane przez złośliwe oprogramowanie albo osobę, która przejęła kontrolę nad telefonem lub komputerem,
- transakcje po przejęciu numeru telefonu, np. przez wyrobienie duplikatu karty SIM.
A jeśli to ja zleciłem przelew, bo zostałem oszukany?
To najtrudniejsza grupa spraw. Jeśli klient sam, świadomie zlecił przelew, np. przekazał pieniądze na „bezpieczne konto” wskazane przez osobę podającą się za pracownika banku lub policjanta, transakcja jest zwykle traktowana jako autoryzowana. Szczególny tryb zwrotu w ciągu jednego dnia roboczego co do zasady wtedy nie obowiązuje, bo klient wyraził zgodę na przelew, choć pod wpływem oszustwa.
Granica bywa jednak cienka. Inaczej należy ocenić sytuację, w której klient zatwierdził w aplikacji operację, nie wiedząc, że dotyczy ona przelewu, np. bo oszust przekonał go, że „anuluje podejrzaną transakcję” albo „weryfikuje tożsamość”. Wtedy można argumentować, że nie było zgody na konkretną transakcję. Każda taka sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności, a przy znacznych kwotach warto skonsultować ją z radcą prawnym.
Bank musi zwrócić pieniądze do końca następnego dnia roboczego
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych bank zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji niezwłocznie, nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu:
- stwierdzenia nieautoryzowanej transakcji, którą obciążono rachunek, albo
- otrzymania zgłoszenia od klienta.
Jeśli płatnik korzysta z rachunku płatniczego, bank przywraca rachunek do stanu, jaki istniałby, gdyby nieautoryzowana transakcja nie miała miejsca. Data waluty uznania nie może być późniejsza od daty obciążenia, więc klient nie traci np. na odsetkach.
Jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, w której bank ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo, i poinformuje o tym na piśmie organy powołane do ścigania przestępstw. Chodzi o oszustwo ze strony samego płatnika, czyli podejrzenie, że klient próbuje wyłudzić zwrot. Nie wystarczy przypuszczenie, że klient był nieostrożny.
Przepisy nie uzależniają zwrotu od wcześniejszego zawiadomienia policji przez klienta. Takie zawiadomienie warto jednak złożyć, bo pomaga w wyjaśnieniu sprawy i może być potrzebne w dalszych krokach.
Wyrok TSUE z 15 października 2026 r. (C‑70/25)
Przez lata część banków odmawiała zwrotu, powołując się na rażące niedbalstwo klienta, np. podanie danych logowania na fałszywej stronie. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął tę kwestię w wyroku C‑70/25, wydanym na pytanie polskiego sądu.
Sprawa dotyczyła klientki, która sprzedawała przedmiot w internecie. Od „kupującego” dostała link prowadzący do fałszywej strony, wpisała na niej dane logowania do bankowości, a oszust wyprowadził pieniądze z jej konta. Bank odmówił zwrotu, zarzucając jej rażące niedbalstwo.
Trybunał orzekł, że:
- bank co do zasady musi niezwłocznie zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji, najpóźniej do końca następnego dnia roboczego, jeśli klient zgłosił ją bez zbędnej zwłoki;
- przekonanie banku, że klient działał z rażącym niedbalstwem, nie uprawnia go do odmowy natychmiastowego zwrotu;
- jedynym wyjątkiem jest uzasadnione podejrzenie oszustwa ze strony klienta, zgłoszone właściwym organom;
- bank może później dochodzić od klienta zwrotu poniesionej straty, jeśli udowodni, że wynikła ona z umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa klienta.
Wyrok rozdziela więc dwie kwestie: szybki zwrot pieniędzy i ostateczne rozstrzygnięcie, kto ponosi stratę. Trybunał nie przesądził natomiast, czy wpisanie danych na fałszywej stronie jest rażącym niedbalstwem. To ocenia sąd krajowy w konkretnej sprawie.
Kto musi udowodnić winę?
Ciężar dowodu spoczywa na banku. To bank musi wykazać, że transakcja była autoryzowana, prawidłowo zapisana w systemie i nie miała na nią wpływu awaria techniczna ani inna usterka.
Jeśli bank twierdzi, że klient doprowadził do transakcji umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa naruszył swoje obowiązki, również musi to udowodnić. Samo zarejestrowanie użycia karty, hasła czy kodu nie wystarcza.
Kiedy klient odpowiada za nieautoryzowaną transakcję?
Ustawa przewiduje trzy poziomy odpowiedzialności płatnika:
| Sytuacja | Odpowiedzialność klienta |
| Transakcja jest skutkiem posłużenia się zgubioną, skradzioną lub przywłaszczoną kartą albo innym instrumentem płatniczym | do równowartości 50 euro |
| Klient doprowadził do transakcji umyślnie albo umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa naruszył swoje obowiązki | w pełnej wysokości |
| Transakcja nastąpiła po zgłoszeniu utraty, kradzieży lub nieuprawnionego użycia | brak (chyba że klient działał umyślnie) |
Limit 50 euro nie ma zastosowania, a klient nie odpowiada wcale, gdy nie mógł zauważyć utraty karty przed transakcją albo gdy utrata nastąpiła z winy pracownika, agenta lub oddziału banku. Wyjątkiem jest sytuacja, w której klient działał umyślnie.
Klient nie odpowiada też za nieautoryzowane transakcje, chyba że działał umyślnie, gdy:
- bank nie wymagał silnego uwierzytelnienia, czyli np. dwuskładnikowego potwierdzenia transakcji, mimo że powinien,
- bank nie zapewnił możliwości zgłoszenia utraty lub kradzieży karty w każdym czasie.
Obowiązki klienta i rażące niedbalstwo
Użytkownik karty, bankowości internetowej czy aplikacji musi:
- korzystać z instrumentu płatniczego zgodnie z umową,
- podejmować niezbędne środki, aby chronić dane uwierzytelniające: przechowywać kartę i dane z należytą starannością i nie udostępniać ich osobom nieuprawnionym,
- niezwłocznie zgłaszać bankowi utratę, kradzież, przywłaszczenie albo nieuprawnione użycie lub nieuprawniony dostęp.
Rażące niedbalstwo to coś więcej niż zwykła nieostrożność. Oznacza zachowanie, które w oczywisty sposób odbiega od podstawowych zasad ostrożności, np. zapisanie PIN-u na karcie i noszenie ich razem. Czy w danej sprawie doszło do rażącego niedbalstwa, ocenia się zawsze indywidualnie: liczy się m.in. stopień zaawansowania oszustwa, wiarygodność fałszywej strony czy wiadomości i ostrzeżenia, które otrzymał klient. Ciężar udowodnienia rażącego niedbalstwa spoczywa na banku.
Co zrobić po wykryciu nieautoryzowanej transakcji? Krok po kroku
- Zablokuj kartę i dostęp do bankowości. Zrób to w aplikacji albo przez oficjalną infolinię banku, której numer znajdziesz na karcie lub stronie banku. Nie dzwoń na numery z SMS-ów i e-maili.
- Zgłoś nieautoryzowaną transakcję bankowi niezwłocznie, najlepiej w formie, która pozostawia ślad: przez bankowość internetową, na piśmie albo w oddziale. Od zgłoszenia biegnie termin na zwrot.
- Zmień hasła do bankowości i poczty e-mail, a jeśli podejrzewasz złośliwe oprogramowanie, sprawdź lub wyczyść urządzenie.
- Zawiadom policję lub prokuraturę o przestępstwie i zachowaj potwierdzenie złożenia zawiadomienia.
- Zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu wiadomości, linków i stron, historię połączeń, potwierdzenia transakcji.
- Pilnuj terminu zwrotu. Jeśli bank nie zwróci pieniędzy do końca następnego dnia roboczego i nie zawiadomi organów ścigania o podejrzeniu oszustwa, złóż reklamację.
Termin: roszczenia z tytułu nieautoryzowanych transakcji wygasają, jeśli klient nie zgłosi ich w ciągu 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku. Nie należy jednak czekać, bo ustawa wymaga zgłoszenia niezwłocznie po stwierdzeniu transakcji.
Bank odmawia zwrotu – co dalej?
- Reklamacja. Bank powinien odpowiedzieć na reklamację w ciągu 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych sprawach w terminie nie dłuższym niż 60 dni. O opóźnieniu i jego przyczynach musi poinformować.
- Rzecznik Finansowy. Po negatywnym rozpatrzeniu reklamacji można złożyć wniosek o interwencję albo o pozasądowe rozwiązanie sporu.
- Rzecznik konsumentów. Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów może udzielić porady i interweniować w banku.
- Sąd. Roszczenie o zwrot można dochodzić w postępowaniu cywilnym. Pomoc radcy prawnego przydaje się zwłaszcza przy wyższych kwotach, sporach o to, czy transakcja była autoryzowana, i zarzutach rażącego niedbalstwa.
Prezes UOKiK nie rozstrzyga indywidualnych sporów, ale może badać praktyki banków naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Zgłoszenie do urzędu może więc pomóc innym klientom, choć nie zastąpi reklamacji i drogi sądowej we własnej sprawie.
Działania UOKiK i planowane zmiany w przepisach
We wrześniu 2026 r. Prezes UOKiK zakończył postępowania wobec czterech banków decyzjami zobowiązującymi. Banki zmieniają praktyki, m.in. ponownie analizują wcześniej odrzucone zgłoszenia klientów. Wobec dziesięciu kolejnych banków postępowania z podobnymi zarzutami nadal się toczą.
Na poziomie Unii Europejskiej trwają prace nad nowym rozporządzeniem o usługach płatniczych (PSR). W listopadzie 2025 r. osiągnięto porozumienie polityczne, a nowe przepisy mają zacząć obowiązywać najwcześniej za około dwa lata. Projekt przewiduje m.in.:
- weryfikację zgodności nazwy odbiorcy z numerem rachunku,
- szczególne zasady zwrotu dla ofiar oszustów podszywających się pod bank klienta,
- możliwość wstrzymania zwrotu przez bank przy obiektywnie uzasadnionym podejrzeniu oszustwa lub rażącego niedbalstwa klienta.
Do czasu wejścia w życie nowych przepisów obowiązują zasady opisane w tym artykule.
Stan prawny: październik 2026 r.
Najczęściej zadawane pytania
Ile bank ma czasu na zwrot pieniędzy za nieautoryzowaną transakcję?
Do końca dnia roboczego następującego po dniu zgłoszenia albo stwierdzenia transakcji przez bank. Wyjątkiem jest uzasadnione podejrzenie oszustwa ze strony klienta, o którym bank zawiadamia na piśmie organy ścigania.
Czy bank może odmówić zwrotu, bo podałem dane na fałszywej stronie?
Nie może odmówić natychmiastowego zwrotu z tego powodu. Może później dochodzić od klienta zwrotu straty, jeśli udowodni umyślność lub rażące niedbalstwo. Tak orzekł TSUE w wyroku C‑70/25.
Czy muszę zgłosić sprawę na policję, żeby bank oddał pieniądze?
Przepisy nie uzależniają zwrotu od zawiadomienia policji. Warto je jednak złożyć, bo pomaga wyjaśnić sprawę i może być przydatne w sporze z bankiem.
Czy bank może oddać pieniądze „warunkowo”, a potem je zabrać?
Bank ma obowiązek zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji. Jeśli uważa, że klient ponosi odpowiedzialność, musi to wykazać i dochodzić zwrotu straty. Praktykę jednostronnego cofania zwrotów kwestionował Prezes UOKiK. W razie takiej sytuacji warto złożyć reklamację i skonsultować się z prawnikiem.
Do ilu odpowiadam, jeśli ktoś zapłacił moją skradzioną kartą?
Co do zasady do równowartości 50 euro za transakcje sprzed zgłoszenia kradzieży. Po zgłoszeniu nie odpowiadasz wcale, chyba że działałeś umyślnie.
Zapłaciłem kartą za towar, który nie dotarł. Czy to transakcja nieautoryzowana?
Nie. Na płatność wyraziłeś zgodę, więc transakcja jest autoryzowana. W takiej sytuacji możesz jednak złożyć reklamację w banku. Przy płatnościach kartą banki rozpatrują takie sprawy na zasadach organizacji kartowych, w tzw. procedurze chargeback.
Ile mam czasu na zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji?
Maksymalnie 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku. Zgłoszenia należy jednak dokonać niezwłocznie po stwierdzeniu transakcji.
Jeśli bank odmawia zwrotu, cofnął wcześniej zwrócone środki albo zarzuca Ci rażące niedbalstwo, warto skonsultować sprawę z radcą prawnym zajmującym się prawem bankowym i ochroną konsumentów. Na szukajradcy.pl znajdziesz radców prawnych w swojej okolicy.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 623): art. 40, art. 42, art. 44, art. 45, art. 46.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (PSD2): art. 73.
- Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 października 2026 r., C‑70/25.
- Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej.
- Informacje Prezesa UOKiK o decyzjach w sprawie nieautoryzowanych transakcji (wrzesień 2026 r.).
