Odsetki ustawowe za opóźnienie 2026. Ile wynoszą? Czym są? – SzukajRadcy.pl

Odsetki ustawowe za opóźnienie 2026. Ile wynoszą? Czym są?

Stan prawny i wysokość odsetek: 27 października 2026 r.

Odsetki ustawowe za opóźnienie są należnością, której wierzyciel może żądać od dłużnika, gdy świadczenie pieniężne nie zostało zapłacone w terminie. Nie trzeba wykazywać szkody ani winy dłużnika. Ich wysokość jest powiązana ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego.

Odsetki ustawowe za opóźnienie – czym są?

Art. 481 Kodeksu cywilnego

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za okres opóźnienia nawet wtedy, gdy nie poniósł szkody i nawet gdy dłużnik nie ponosi odpowiedzialności za przyczyny opóźnienia.

Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie w 2026 roku?

Stan na 27 października 2026 r.

9,25% w skali roku

Stawka obowiązuje od 5 marca 2026 r. i wynika ze stopy referencyjnej NBP 3,75% powiększonej o 5,5 punktu procentowego.

Wysokość odsetek nie jest ustalana raz na zawsze. Art. 481 § 2 k.c. określa wzór: stopa referencyjna NBP + 5,5 punktu procentowego. Jeżeli Rada Polityki Pieniężnej zmieni stopę referencyjną, zmieni się również wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.

Od kiedy nalicza się odsetki?

Odsetki należą się za czas opóźnienia, czyli co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym świadczenie pieniężne powinno zostać spełnione. Jeżeli faktura lub umowa przewiduje termin płatności do 10 listopada, pierwszy dzień opóźnienia przypada zazwyczaj na 11 listopada.

Gdy termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, trzeba ustalić wymagalność zgodnie z zasadami Kodeksu cywilnego, w tym art. 455.

Jak obliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie?

Podstawowy wzór
kwota zaległości × roczna stopa odsetek × liczba dni opóźnienia ÷ 365

Przykład: przy zaległości 10 000 zł i 30 dniach opóźnienia, przy stawce 9,25% rocznie, odsetki wynoszą około 76,03 zł.

Odsetki ustawowe, za opóźnienie i handlowe – różnice

RodzajPodstawaStawka 27.10.2026
Odsetki ustawoweArt. 359 § 2 k.c.; należne np. jako wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, gdy ustawa lub czynność prawna przewiduje odsetki, ale nie ustala ich wysokości.7,25% rocznie.
Odsetki ustawowe za opóźnienieArt. 481 § 2 k.c.; za nieterminową zapłatę świadczenia pieniężnego.9,25% rocznie.
Odsetki handlowe – standardUstawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.13,75% rocznie w okresie 1.07–31.12.2026.
Odsetki handlowe – publiczny podmiot leczniczy jako dłużnikTa sama ustawa, odrębna stawka.11,75% rocznie w okresie 1.07–31.12.2026.
Nie każda faktura oznacza odsetki „handlowe”
Trzeba ustalić, czy umowa jest transakcją handlową w rozumieniu ustawy i czy jej strony należą do kategorii wskazanych w tej ustawie. Przy relacji z konsumentem typowo stosuje się art. 481 k.c., a nie wyższe stawki handlowe.

Odsetki maksymalne za opóźnienie

Strony mogą w umowie przewidzieć własną stopę odsetek za opóźnienie, ale nie jest ona nieograniczona. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie.

Maksimum na 27 października 2026 r.

18,5% rocznie

Jeżeli umowa przewiduje wyższe oprocentowanie za opóźnienie, wierzycielowi należą się odsetki maksymalne.

Czy trzeba wysłać wezwanie do zapłaty?

Jeżeli termin płatności był już określony i minął, powstanie prawa do odsetek nie jest co do zasady uzależnione od wysłania dodatkowego wezwania. Wezwanie ma jednak znaczenie praktyczne: dokumentuje żądanie zapłaty i może poprzedzać pozew.

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie był wcześniej oznaczony, wezwanie może mieć znaczenie dla ustalenia wymagalności świadczenia.

Czy trzeba udowodnić szkodę?

Nie. To jedna z najważniejszych cech art. 481 k.c. Wierzyciel może żądać odsetek niezależnie od tego, czy zwłoka dłużnika rzeczywiście spowodowała mierzalną stratę.

Opóźnienie a zwłoka

Opóźnienie oznacza niespełnienie świadczenia w terminie. Zwłoka jest kwalifikowaną postacią opóźnienia związaną z okolicznościami, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Dla samego prawa do odsetek z art. 481 wystarczy opóźnienie.

Czy można żądać odsetek od odsetek?

Co do zasady od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się doliczyć zaległe odsetki do sumy dłużnej. Wynika to z art. 482 k.c.

FAQ

Ile wynoszą obecnie odsetki ustawowe za opóźnienie?

Na 27 października 2026 r. – 9,25% w skali roku.

Czy wierzyciel musi wykazać stratę?

Nie. Art. 481 pozwala żądać odsetek niezależnie od powstania szkody.

Jaka jest maksymalna stawka umowna?

Obecnie 18,5% rocznie, czyli dwukrotność ustawowych odsetek za opóźnienie.

Czy przedsiębiorca zawsze nalicza 9,25%?

Nie. W transakcjach handlowych mogą mieć zastosowanie odrębne, wyższe stawki z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom.

Podstawy prawne

  • Kodeks cywilny – art. 359, 455, 481 i 482; tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 795.
  • Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z 8 kwietnia 2026 r., M.P. 2026 poz. 367.
  • Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
  • Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 czerwca 2026 r., M.P. 2026 poz. 642.
Autor Artykułu:
Data utworzenia:
28 października 2026

Sorry, no posts matched your criteria.