Posiadanie narkotyków w Polsce może być przestępstwem nawet wtedy, gdy substancja jest przeznaczona wyłącznie na własny użytek. Wysokość grożącej kary zależy jednak od rodzaju substancji, jej ilości, okoliczności sprawy oraz kwalifikacji czynu.
Posiadanie narkotyków – jaka kara?
Zgodnie z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kto wbrew przepisom ustawy posiada środek odurzający lub substancję psychotropową, podlega co do zasady karze pozbawienia wolności do 3 lat.
Posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej: do 3 lat pozbawienia wolności.
Jeżeli chodzi o znaczną ilość: od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności.
Grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Czy posiadanie małej ilości narkotyków jest legalne?
Nie. Polskie prawo nie wprowadza ogólnej zasady, zgodnie z którą posiadanie kilku gramów narkotyku na własny użytek jest dozwolone. Nawet niewielka ilość może formalnie wypełniać znamiona czynu z art. 62 ustawy.
Istnieje jednak ważny mechanizm z art. 62a. Jeżeli substancja jest w ilości nieznacznej, jest przeznaczona na własny użytek sprawcy, a ukaranie byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień społecznej szkodliwości, postępowanie może zostać umorzone – nawet przed formalnym wszczęciem śledztwa lub dochodzenia.
Umorzenie jest możliwością, a nie automatycznym prawem osoby zatrzymanej. Organ musi ocenić wszystkie ustawowe warunki.
Ile gramów to „nieznaczna ilość”?
Ustawa nie wskazuje sztywnego progu w gramach. Nie ma więc legalnej tabeli typu „do 1 g bez kary” albo „do 5 g to zawsze mała ilość”. Ocena zależy m.in. od rodzaju substancji, stężenia, liczby możliwych porcji, przeznaczenia oraz okoliczności znalezienia narkotyku.
Tak samo przepisy nie zawierają jednej gramowej definicji „znacznej ilości”. Pojęcie to jest interpretowane w orzecznictwie i zawsze wymaga odniesienia do konkretnej substancji i sprawy.
Co oznacza „na własny użytek”?
Dla zastosowania art. 62a trzeba ustalić, że nieznaczna ilość była przeznaczona na własny użytek sprawcy. Okoliczności sugerujące handel – np. sposób porcjowania, dodatkowe dowody sprzedaży, komunikacja z nabywcami czy inne elementy sprawy – mogą prowadzić do zupełnie innej kwalifikacji prawnej.
Artykuł 62 dotyczy posiadania. Udzielanie, sprzedaż, wprowadzanie do obrotu albo przygotowywanie do obrotu może podlegać innym, często znacznie surowszym przepisom.
Czy marihuana jest traktowana inaczej?
Nie ma ogólnej zasady bezkarności dotyczącej rekreacyjnej marihuany. Jeżeli konopie lub ich składniki stanowią środek odurzający w rozumieniu ustawy i są posiadane bez podstawy prawnej, zastosowanie może znaleźć art. 62.
Inaczej wygląda legalne posiadanie produktu leczniczego zawierającego substancję kontrolowaną, jeżeli odbywa się ono zgodnie z przepisami – np. na podstawie prawidłowo wystawionej recepty i w ramach legalnego obrotu. Artykuł 62 penalizuje posiadanie wbrew przepisom ustawy.
Nowe substancje psychoaktywne – inne kary
Ustawa odrębnie reguluje posiadanie tzw. nowych substancji psychoaktywnych. Zgodnie z art. 62b ich posiadanie co do zasady podlega grzywnie. Przy znacznej ilości możliwa jest grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat. Także tutaj ustawa przewiduje możliwość umorzenia przy nieznacznej ilości przeznaczonej na własny użytek.
Co wpływa na wymiar kary?
- ilość i rodzaj substancji,
- kwalifikacja czynu jako typu podstawowego, znacznej ilości lub wypadku mniejszej wagi,
- przeznaczenie substancji,
- okoliczności znalezienia i posiadania,
- wcześniejsza karalność,
- postawa sprawcy i okoliczności osobiste,
- ewentualne uzależnienie i możliwość zastosowania przewidzianych ustawą rozwiązań terapeutycznych.
Co zrobić po zatrzymaniu za posiadanie narkotyków?
FAQ
Czy za 1 gram narkotyku zawsze jest kara?
Nie można tego stwierdzić automatycznie. Posiadanie może być przestępstwem, ale przy nieznacznej ilości na własny użytek możliwe jest umorzenie na podstawie art. 62a, jeżeli spełnione są wszystkie warunki.
Czy istnieje legalny limit narkotyków na własny użytek?
Nie ma ogólnego ustawowego limitu gramowego, który legalizowałby posiadanie.
Jaka kara grozi za znaczną ilość?
Od roku do 10 lat pozbawienia wolności.
Czy posiadanie na własny użytek jest przestępstwem?
Może nim być. Przeznaczenie na własny użytek ma znaczenie m.in. przy możliwości umorzenia z art. 62a.
Podstawa prawna
- Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w szczególności art. 62, 62a i 62b.
- Kodeks postępowania karnego – przepisy dotyczące praw osoby zatrzymanej i prawa do kontaktu z obrońcą.
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.
