Przy analizie decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną na podstawie ustawy o odpadach należy rozdzielić dwie kwestie: podstawę wymierzenia kary oraz sposób ustalenia jej wysokości.
Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których doradca środowiskowy uczestniczy w przygotowaniu stanowiska przedsiębiorcy wobec organu albo analizuje wydaną już decyzję.
Art. 199 – przesłanki ustalenia wysokości kary
Zgodnie z art. 199 ustawy o odpadach przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej uwzględnia się m.in. wpływ naruszenia na środowisko, czas trwania naruszenia, rozmiar działalności podmiotu, skutki naruszenia oraz wielkość zagrożenia.
Nie wystarczy jednak samo wymienienie tych okoliczności w decyzji. Istotne jest ustalenie, czy organ je zbadał, na jakiej podstawie je przyjął i w jaki sposób wykorzystał przy określaniu wysokości kary.
Dlatego należy prześledzić zależność:
ustalenia faktyczne → materiał dowodowy → przesłanki z art. 199 → wysokość kary → uzasadnienie decyzji.
Jeżeli organ wskazuje na określony wpływ naruszenia, jego czas trwania lub skutki, należy sprawdzić, z jakich dokumentów i ustaleń wynikają te okoliczności.
Znaczenie doświadczenia po stronie WIOŚ
W tego rodzaju sprawach istotne znaczenie ma doświadczenie zdobyte podczas pracy w wydziale prawnym WIOŚ.
Praca po stronie organu obejmowała analizę dokumentacji związanej z kontrolami i postępowaniami administracyjnymi oraz pracę nad decyzjami i innymi rozstrzygnięciami.
W praktyce pozwala to prześledzić, w jaki sposób ustalenia wynikające z dokumentacji kontrolnej są następnie wykorzystywane w postępowaniu administracyjnym i uzasadnieniu decyzji.
Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy decyzja przedstawia określone okoliczności w sposób skrótowy. Wówczas zasadne jest porównanie jej uzasadnienia z materiałem zgromadzonym w toku postępowania.
Materiał sprawy a art. 199
Jeżeli sprawa ma zostać przekazana do dalszej analizy prawnej, warto zgromadzić nie tylko samą decyzję, ale również dokumenty pozwalające odtworzyć przebieg postępowania.
Znaczenie mogą mieć w szczególności:
- dokumentacja związana z kontrolą,
- wyjaśnienia przedsiębiorcy,
- dokumenty przekazane organowi,
- inne materiały wykorzystane przy ustalaniu stanu faktycznego.
Tak uporządkowany materiał pozwala zweryfikować, czy okoliczności wskazane w art. 199 znajdują oparcie w dokumentacji sprawy i zostały rzeczywiście wykorzystane przy określaniu wysokości kary.
Co z tego wynika dla doradcy środowiskowego?
W sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych istotne jest zebranie materiału, który pozwala odtworzyć nie tylko samo naruszenie, ale również sposób dojścia organu do określonej wysokości kary.
A zatem przy przekazywaniu sprawy do dalszej analizy warto zadbać o dostęp do pełnej dokumentacji kontroli i postępowania, a nie ograniczać się do samego rozstrzygnięcia.
W konsekwencji pytanie „za co została wymierzona kara?” powinno być uzupełnione o pytanie: „na jakiej podstawie organ ustalił jej wysokość?”.
