Jestem jedynym wspólnikiem kilku spółek z o.o. Czy muszę płacić ZUS od każdej spółki?
Wyobraźmy sobie następującą sytuację: osoba fizyczna jest jedynym wspólnikiem kilku tzw. jednoosobowych spółek z o.o. i posiada całość ich udziałów. Czy oznacza to jednak, że musi opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od każdej ze spółek osobno?
Odpowiedź brzmi: to zależy od rodzaju ubezpieczenia.
Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Wedle zaś art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 ww. ustawy, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Jednakże według art. 9 ust. 3 ww ustawy osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności. Jak wskazuje się słusznie w literaturze prawniczej powyższa ustawa nie precyzuje, co należy rozumieć przez „rodzaje działalności”, między którymi może wybierać osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Ze względu na cechy ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, zasad podlegania tym ubezpieczeniom i regulacji zbiegu oraz skutki wyboru musi tu chodzić o konkretną formę prowadzenia pozarolniczej działalności, która będzie mogła być wskazana w dokumentach zgłoszeniowych i wywoływać dalsze określone skutki prawne (zob. D. Dzienisiuk [w:] Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. K. Antonów, Warszawa 2024, LEX, art. 9). Jeśli zatem dana osoba jest wspólnikiem w kilku jednoosobowych spółkach z o.o., to nie opłaca wielokrotnie składek na ubezpieczenie społeczne. Samodzielne powołanie art. 9 ust. 3 ww. ustawy do uzasadnienia powyższej tezy wydaje się jednak zbytnim uproszczeniem. Bycie jedynym wspólnikiem kilku jednoosobowych spółek z o.o. oznacza bowiem w zasadzie występowanie kilkukrotnie tego samego rodzaju działalności. Wniosek o braku obowiązku wielokrotnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika więc raczej z konstrukcji tytułu ubezpieczeniowego, zwłaszcza, iż wymieniony przepis stanowi o „rodzajach działalności’, a nie o przejawach tej działalności w ramach tego samego jej rodzaju. Źródła takiego wnioskowania należy więc szukać raczej w przepisach art. 6 i 8 ww. ustawy.
Inaczej będzie jednak w przypadku ubezpieczenia zdrowotnego.
Zgodnie z art. 82 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w art. 81 ust. 2z lub 2za ww. ustawy, uzyskuje przychody z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności, o której mowa w ust. 5 pkt 1-5 tego przepisu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest odrębnie od każdej prowadzonej spółki. Wedle ust. 5 pkt. 1 ww. przepisu, rodzajami działalności są: działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W przypadku więc uzyskiwania przychodów przez wspólnika z więcej niż jednej jednoosobowej spółki z o.o. składka zdrowotna jest zasadniczo opłacana wielokrotnie tj. odrębnie od każdej z tych spółek.
Konkluzja?
Kilka jednoosobowych spółek z o.o. nie oznacza zatem obowiązku dla jedynego ich wspólnika wielokrotnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności w takiej formie. Inaczej wygląda jednak rozliczenie składki zdrowotnej, dla której ustawodawca przewidział w tym przypadku szczególną zasadę odrębnego opłacania składek od poszczególnych spółek.
r. pr. Wojciech Chrząścik
www: radcachrzascik.pl
tel.: (+48) 600-532-648
e-mail: kancelaria@radcachrzascik.pl
