Prezes bez pensji, spółka bez przychodów. Dlaczego PUP nie uzna prezesa za bezrobotnego?

Wyobraźmy sobie następującą sytuację: spółka z o.o. przestaje prowadzić działalność operacyjną, nie osiąga przychodów, a jej prezes nie pobiera w zasadzie żadnego wynagrodzenia. Spółka jest faktycznie „martwa” i istnieje tylko „na papierze”. Czy w takiej sytuacji prezes może jednak zarejestrować się w PUP jako osoba bezrobotna?

Odpowiedź brzmi: nie, dopóki pełni funkcję członka zarządu.

Od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która w przepisie art. 2 pkt 1 lit. h wprost wyklucza możliwość uzyskania statusu bezrobotnego przez członka zarządu spółki kapitałowej. Co istotne, w kontekście ww. ustawy bez znaczenia pozostaje to, czy prezes otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji oraz czy w sposób faktyczny tę funkcję pełni. Samo formalne pozostawanie członkiem zarządu spółki z o.o. stanowi w tym przypadku przesłankę negatywną uzyskania statusu bezrobotnego. Nie zmienia tego również fakt, że spółka faktycznie nie prowadzi żadnej działalności.

Tymczasem na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pojawiały się niekiedy liberalne tezy, iż odmowa przyznania statusu osoby bezrobotnej może nastąpić jedynie wtedy, jeśli w konkretnym przypadku organ wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia, np. z uwagi na zakres działalności gospodarczej, udziału podmiotu na rynku poprzez wysokość osiągniętego dochodu, czy też wielkość zatrudnienia. Przekonanie takie wyraził m. in. WSA w Krakowie w swoim wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. (III SA/Kr 1493/17, LEX nr 2457141). Zasadniczo w przypadku członków zarządu spółek kapitałowych podnoszono jednak brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a tym samym brak spełnienia podstawowej przesłanki uzyskania statusu bezrobotnego z art. 2 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., I OSK 1982/14, LEX nr 2108316 czy z dnia 1 marca 2017 r., I OSK 3283/15, LEX nr 2275325).

Aktualnie ustawodawca wprost przyjął zatem, iż pełnienie określonych funkcji w spółkach kapitałowych stanowi bezwzględną przeszkodę w posiadaniu statusu bezrobotnego. Jak zauważono także w doktrynie prawniczej: można przypuszczać na podstawie dotychczasowego dorobku judykatury, że jest to aktywność powodujące brak gotowości do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (zob. M. Paluszkiewicz, M. Włodarczyk [w:] Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Komentarz, red. K. W. Baran, Warszawa 2026, LEX, art. 2). Powyższe zaakcentował już WSA w Kielcach w wyroku z dnia 10 czerwca 2026 r. (II SA/Ke 213/26, LEX nr 4114014) oraz WSA w Łodzi w wyroku z dnia 20 maja 2026 r. (III SA/Łd 109/26, LEX nr 4106446). Wykładnia liberalna przestała więc w tym przypadku istnieć.

rynekpracy #służbyzatrudnienia #komentarz

r. pr. Wojciech Chrząścik
www: radcachrzascik.pl
tel.: (+48) 600-532-648
e-mail: kancelaria@radcachrzascik.pl