Prezes spółki non profit bezrobotnym? A co z prezesem spółki not for profit?
W poprzedniej publikacji poruszyłem kwestię statusu bezrobotnego dla członka zarządu spółki z o.o. non profit.
Tym razem chciałbym zwrócić uwagę na inny przypadek – spółkę z o.o. not-for-profit. Wyobraźmy sobie, że spółka z o.o. przeznacza całość swojego dochodu na cele statutowe, a jej prezes pełni funkcję nieodpłatnie. Jednocześnie nie przeznacza ona zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników. Czy w takiej sytuacji prezes może zarejestrować się jako bezrobotny?
Odpowiedź niestety nie jest oczywista.
Przepis art. 2 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia zasadniczo wyklucza możliwość uzyskania statusu bezrobotnego przez członków zarządów spółek kapitałowych. Nie różnicuje on przy tym spółek ze względu na cel ich działalności. Tymczasem art. 64 pkt 3 ww. ustawy statuuje, iż przeszkodą do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie jest pełnienie bez wynagrodzenia funkcji członka statutowych władz organizacji pozarządowej, jeżeli członek przedstawi właściwemu PUP stosowne zaświadczenie. Czy jednak spółka non for profit może być organizacją pozarządową?
Wedle art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez m.in. spółki z o.o., które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników. Jednocześnie art. 3 ust. 2 ww. ustawy stanowi, iż organizacjami pozarządowymi są: niebędące jednostkami sektora finansów publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi, oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia. W porównaniu do spółek non profit, w przypadku członków zarządów spółek not for profit pojawia się więc dodatkowy problem relacji między dwoma, powyższymi przepisami.
Tymczasem WSA w Kielcach w wyroku z dnia 10 czerwca 2026 r. w sprawie dotyczącej odmowy nadania statutu bezrobotnego wiceprezesowi zarządu spółki z o.o. not for profit przedstawił liberalne stanowisko wedle którego art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie co do zasady nie wyłącza uznania za organizację pozarządową także spółki prawa handlowego, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 2 ww. ustawy, zwłaszcza, że spółki takie mogą prowadzić działalność pożytku publicznego na zasadach określonych w art. 3 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy (II SA/Ke 213/26, LEX nr 4114014).
Zagadnienie pozostaje więc otwarte.
r. pr. Wojciech Chrząścik
www: radcachrzascik.pl
tel.: (+48) 600-532-648
e-mail: kancelaria@radcachrzascik.pl
