Kiedy jeden z małżonków jest twórcą internetowym albo prowadzi markę osobistą, rozwód i podział majątku rodzą pytania, na które standardowe poradniki nie odpowiadają. Kto zatrzyma kanał? Czy drugi małżonek ma prawo do połowy dochodów z YouTube’a? A do marki, którą budowali razem? Odpowiedź zależy od tego, o jakim składniku majątku mówimy, bo prawo traktuje je bardzo różnie.
Prawa autorskie należą do majątku osobistego twórcy. Kodeks rodzinny i opiekuńczy zalicza do majątku osobistego prawa autorskie i pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy. Filmy, zdjęcia, teksty czy kursy stworzone w trakcie małżeństwa pozostają więc co do zasady utworami ich autora, a prawa do nich nie podlegają podziałowi.
Dochody z twórczości to już co innego. Pobrane w trakcie małżeństwa wynagrodzenie i dochody z działalności zarobkowej należą do majątku wspólnego. Wpływy z monetyzacji, współprac reklamowych, sprzedaży kursów czy e-booków, które trafiły na konto w czasie trwania wspólności majątkowej, co do zasady wchodzą do majątku wspólnego. Podobnie rzeczy kupione z tych pieniędzy: sprzęt, studio, samochód.
Kanał, konto i marka to obszary, w których najczęściej pojawiają się spory. Konto na platformie wynika z umowy z serwisem, a jego wartość w dużej mierze opiera się na osobie twórcy. Z kolei zarejestrowany znak towarowy, domena czy sklep internetowy nabyte w czasie małżeństwa mogą zostać uznane za składnik majątku wspólnego, zwłaszcza jeśli sfinansowano je ze wspólnych środków. Kwestia przynależności prawa do znaku towarowego jest w doktrynie sporna, dlatego każdy przypadek wymaga osobnej analizy.
Jeśli twórczość była prowadzona w ramach działalności gospodarczej, przy podziale majątku ocenia się składniki przedsiębiorstwa. Gdy drugi małżonek realnie współtworzył treści lub markę (scenariusze, montaż, prowadzenie social mediów), może to mieć znaczenie przy rozliczeniu nakładów albo ocenie jego udziału w tworzeniu utworów.
Jak się zabezpieczyć?
- uporządkuj dokumentację: kto jest właścicielem kont, domen, znaku towarowego i sprzętu,
- zawrzyj umowy dotyczące praw autorskich, jeśli tworzycie treści wspólnie,
- rozważ umowę majątkową małżeńską (intercyzę), jeśli twórczość jest głównym źródłem dochodu,
- przy rozstaniu nie usuwaj ani nie przejmuj kont pochopnie, bo może to skomplikować postępowanie.
Podział majątku twórcy łączy prawo rodzinne z prawem własności intelektualnej, a wiele kwestii nie ma jednoznacznych rozstrzygnięć. Dlatego warto przeanalizować swoją sytuację z radcą prawnym, zanim podejmiesz decyzje, które trudno będzie odwrócić.
