Zostałem wydziedziczony w testamencie. Czy naprawdę nic mi się nie należy?
Słowo „wydziedziczam” w testamencie nie zamyka sprawy. Wydziedziczenie jest skuteczne tylko wtedy, gdy testament wskazuje przyczynę z art. 1008 k.c. i ta przyczyna jest prawdziwa. W praktyce sporo wydziedziczeń okazuje się nieskutecznych.
Ustawa zna tylko trzy przyczyny:
- uporczywe postępowanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy,
- umyślne przestępstwo przeciwko spadkodawcy lub osobie mu najbliższej albo rażąca obraza czci,
- uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych.
„Nie podoba mi się jego żona” czy „dostał już mieszkanie” to za mało.
Wydziedziczenie jest nieskuteczne m.in. gdy w testamencie nie ma przyczyny, gdy przyczyna jest nieprawdziwa albo zachowanie nie było uporczywe, a także gdy spadkodawca później przebaczył (art. 1010 k.c.). To spadkobierca musi udowodnić, że przyczyna była prawdziwa.
Wtedy wydziedziczonemu przysługuje zachowek: połowa udziału, który dostałby bez testamentu, a gdy jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy – dwie trzecie (art. 991 k.c.). Przykład: spadek 600 000 zł, dwoje dzieci, wszystko dla córki. Syn może żądać od siostry 150 000 zł.
Ważne: nawet skuteczne wydziedziczenie nie odbiera zachowku dzieciom osoby wydziedziczonej (art. 1011 k.c.).
Termin: co do zasady 5 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 k.c.).
Co zrobić: zdobyć treść testamentu, zebrać dowody relacji ze spadkodawcą (wiadomości, przelewy, świadkowie) i wezwać spadkobiercę do zapłaty. Część spraw kończy się ugodą lub mediacją.
Pełny artykuł z przykładem i FAQ: https://radcakucharski.pl/blog/wydziedziczenie-zachowek-czy-wydziedziczony-moze-zadac-pieniedzy
