Prawo w szczególny sposób reguluje także obowiązek alimentacyjny względem byłego małżonka. W tym kontekście obowiązku dostarczania środków utrzymania od byłego małżonka można dochodzić zarówno w ramach procesu o rozwód jak i w odrębnym procesie (po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego).
Punktem odniesienia, od którego zależeć będzie powstanie obowiązku alimentacyjnego (a nawet czas jego trwania), będzie to, czy w wyroku rozwodowym ustalona była WINA za rozkład pożycia małżeńskiego oraz który z małżonków został tą winą obarczony. Od powyższego zależeć będzie również to, czy obowiązek alimentacyjny względem byłego małżonka będzie miał charakter „zwykły” (art. 60 §1 k.r.o.) czy „rozszerzony” (art. 60 §2 k.r.o.).
Przesłanką „ZWYKŁEGO” OBOWIĄZKU ALIMENTACYJNEGO jest NIEDOSTATEK byłego małżonka, który NIE ZOSTAŁ JEDNOCZEŚNIE UZNANY ZA WYŁĄCZNIE WINNEGO rozkładu pożycia.
„Zwykły” obowiązek alimentacyjny może mieć zatem miejsce wówczas, gdy: oboje małżonkowie zostali uznani za niewinnych rozkładu pożycia (lub sąd zaniechał orzekania o winie na zgodne żądanie małżonków), oboje małżonkowie zostali uznani za współwinnych rozkładu pożycia.
Pojęcie „niedostatku” niestety nie zostało ustawowo zdefiniowane – wskazówki interpretacyjne co do tego pojęcia zostały jednakże wypracowane w orzecznictwie. Wskazuje się zatem m. in., że: niedostatek występuje nie tylko wtedy, gdy uprawniony do alimentacji nie posiada żadnych środków utrzymania, ale także wtedy, gdy osoba uprawniona nie może w pełni zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb (wyrok Sądu Najwyższego z 20.01.2000 r., I CKN 1187/99); niedostatek ma miejsce wtedy, gdy osoba uprawniona nie może w pełni własnymi siłami i z własnych środków zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb (uchwała Sądu Najwyższego z 16.12.1987 r., III CZP 91/86).
„ROZSZERZONY” (lub „uprzywilejowany”) OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY po rozwodzie może natomiast zaistnieć wówczas, gdy alimentów OD WINNEGO rozkładu pożycia małżonka ŻĄDA MAŁŻONEK NIEWINNY.
Małżonek dochodzący alimentów nie musi przy tym pozostawać w niedostatku – wystarczy, że wykaże, że rozwód pociągnął za sobą ISTOTNE POGORSZENIE JEGO SYTUACJI MATERIALNEJ. Dla oceny zasadności obowiązku alimentacyjnego małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia konieczne jest porównanie sytuacji, w jakiej niewinny małżonek znalazł się wskutek orzeczenia rozwodu z sytuacją, w jakiej znajdowałby się on, gdyby rozwodu nie orzeczono i gdyby pożycie funkcjonowało w sposób prawidłowy.
A jak długo należy dostarczać alimentów byłemu małżonkowi?
Obowiązek alimentacyjny względem byłego małżonka wygasa zawsze, gdy uprawniony do alimentów małżonek zawiera nowy związek małżeński.
Natomiast w przypadku, w którym alimentów dostarcza małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek taki wygaśnie z upływem lat od orzeczenia rozwodu – chyba, że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd (na żądanie uprawnionego) przedłuży wymieniony termin pięcioletni.
Tym samym jest możliwym, że małżonek winny rozkładu pożycia małżeńskiego będzie zobowiązany alimentować małżonka niewinnego nawet dożywotnio.
Dochodząc alimentów od byłego małżonka należy uzasadnić ich wysokość – w tym celu w uzasadnieniu pozwu nie tylko należy odnieść się do swoich usprawiedliwionych potrzeb, ale również do zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Przy ustalaniu wysokości świadczeń alimentacyjnych znaczenie będą miały nie tyle aktualne zarobki zobowiązanego do alimentów, co jego rzeczywiste możliwości zarobkowe (a więc potencjalne zarobki, jakie dana osoba może przy wykorzystaniu swoich zdolności osiągnąć).
— — —
Potrzebujesz wsparcia w Twojej sprawie? Skontaktuj się.
