Własna firma daje niezależność i wpływ na to, ile zarabiasz. Pozwala też zbudować coś, co należy do Ciebie. Nowy rok to dobry moment na start, a dobry początek zależy od decyzji, którą wiele osób podejmuje zbyt pochopnie, czyli wyboru formy prawnej dopasowanej do początkowej skali działalności. Rok 2027 przynosi zmiany, które dotkną niemal każdą formę biznesu. Część z nich już obowiązuje, część jest na etapie prac legislacyjnych. Jeżeli planujesz otworzyć biznes w nowym roku, to ten artykuł jest dla Ciebie.
Działalność nierejestrowana: na próbę i na małą skalę.
To najprostsza forma, dobra do sprawdzenia, czy Twój pomysł ma szansę na rynku. Nie rejestrujesz firmy w CEIDG i nie płacisz składek ZUS z tytułu tej działalności. Ustawa wymaga, żeby przychód należny w żadnym kwartale nie przekroczył 225% minimalnego wynagrodzenia i żebyś przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadził działalności gospodarczej.
Pamiętaj o kilku pułapkach. Liczy się przychód należny, a nie dochód ani pieniądze faktycznie otrzymane. Wliczasz więc również kwoty, których klient jeszcze nie zapłacił. Jeśli przekroczysz limit, działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia przekroczenia, a wniosek do CEIDG musisz złożyć w ciągu 7 dni.
Co zmienia się w 2027 r.? Minimalne wynagrodzenie rośnie do 4950 zł brutto, więc limit, który obecnie wynosi 10 813,50 zł na kwartał, wzrośnie do 11 137,50 zł. W skali czterech pełnych kwartałów daje to maksymalnie 44 550 zł przychodu rocznie. Uwaga na KSeF! Jeśli Twoja sprzedaż podlega obowiązkowi e-fakturowania, od 2027 r. faktury trzeba wystawiać w KSeF także wtedy, gdy sprzedaż fakturowana w miesiącu nie przekracza 10 000 zł.
Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG).
Jest to najczęściej wybierana forma prowadzenia biznesu. Rejestracja jest bezpłatna i szybka, a księgowość przy mniejszych obrotach pozostaje stosunkowo prosta. Największa wada to jednak odpowiedzialność za zobowiązania firmy całym majątkiem. Przy ryzykownych projektach, dużych kontraktach albo zatrudnianiu ludzi warto to dobrze przemyśleć.
Co zmienia się w 2027 r.?
- Wyższy ZUS. Duży ZUS po raz pierwszy przekroczy 2 tys. zł miesięcznie (z dobrowolnym chorobowym).
- KSeF dla wszystkich. Z dniem 1 stycznia 2027 roku kończy się okres przejściowy dla przedsiębiorców z najmniejszymi obrotami. Od tej daty każdy podmiot będący podatnikiem VAT, niezależnie od osiąganego obrotu, ma obowiązek korzystania z Systemu. Do tego paragon fiskalny z NIP nabywcy na kwotę do 450 zł lub 100 euro nie będzie już uznawany za fakturę uproszczoną.
Duży biznes? Może spółka?
Spółka cywilna to umowa między wspólnikami, a nie osobny podmiot. Każdy wspólnik jest przedsiębiorcą i odpowiada całym majątkiem. To prosta forma dla dwóch–trzech osób, które chcą razem prowadzić niewielki biznes.
Spółki osobowe (jawna, partnerska, komandytowa) mają zdolność prawną i wpis do KRS. W spółce jawnej wspólnicy odpowiadają subsydiarnie całym majątkiem. Komandytowa pozwala ograniczyć odpowiedzialność części wspólników, ale co do zasady płaci CIT.
Spółka z o.o., także jednoosobowa, to wybór dla osób, które chcą oddzielić majątek prywatny od firmowego. Wspólnicy co do zasady nie odpowiadają za długi spółki. Trzeba jednak pamiętać o pełnej księgowości, podwójnym opodatkowaniu przy wypłacie zysku (z wyjątkiem estońskiego CIT) i odpowiedzialności członków zarządu za zaległości. Jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. płaci przy tym ZUS tak jak przedsiębiorca na pełnych składkach.
Jak wybrać dobrą formę na start?
Jeżeli dopiero testujesz pomysł, a przychody są niewielkie, albo prowadzisz biznes obok etatu? Najlepszy wybór to działalność nierejestrowana. Jeśli działasz sam, ryzyko jest umiarkowane i chcesz prostoty w rozliczeniach to dobrym wyborem będzie jednoosobowa działalność gospodarcza. Kiedy działasz z partnerem przy niewielkiej skali dobra okaże się spółka cywilna, ale tylko z dobrą umową wspólników. Przy większym ryzyku rozważ spółkę prawa handlowego (np. sp. z o.o.). Pamiętaj, że formę zawsze możesz zmienić, np. przekształcić JDG w spółkę z o.o. Lepiej jednak od początku wybrać rozwiązanie, które nie będzie wymagało kosztownej przebudowy po roku.
Start własnego biznesu w 2027 r. to bardzo dobry pomysł, ale trzeba go dobrze przygotować. Wyższe limity działalności nierejestrowanej ułatwiają testowanie pomysłów. Rosnące składki ZUS, obowiązkowy KSeF dla wszystkich i planowane zmiany w ryczałcie oraz estońskim CIT sprawiają natomiast, że wybór formy i sposobu opodatkowania wymaga dokładniejszych obliczeń niż kiedyś. Jeśli planujesz założyć firmę albo zastanawiasz się, czy Twoja obecna forma nadal się opłaca, wybierz wsparcie radcy prawnego, który pomoże Ci dobrać formę prawną do skali i ryzyka Twojego biznesu, przygotować umowę spółki i dokumenty na start oraz zabezpieczyć Cię przed najczęstszymi błędami pierwszego roku.
