Jednym z najczęściej zadawanych pytań w sprawach o alimenty jest: Do kiedy płaci się alimenty na dziecko? Pierwszym najczęściej powtarzanym w tej kwestii mitem jest to, że ukończenie 18 roku życia przez dziecka pozwala na uchylenie się od alimentów. Drugim bardzo często powtarzanym mitem jest to, że alimenty wygasają same i nie trzeba podejmować żadnych czynności.
Do kiedy płaci się alimenty na dorosłe dziecko?
Polskie przepisy nie wskazują konkretnego wieku dziecka od którego można uchylić się od płacenia alimentów. Zazwyczaj rodzice płacący alimenty na rzecz dziecka myślą, że datą graniczną jest ukończenie 18 roku życia przez dziecko. Nie jest to prawda, bowiem żaden przepis nie wskazuje wprost, że ukończenie 18 roku życia przez dziecko powoduje automatyczne wygaśnięcie alimentów. Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. W myśl zaś art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przepis ten wskazuje, że obowiązek alimentacyjny może ulegać zmianie. Przez zmianę należy rozumieć nie tylko podwyższenie, ale również uchylenie czy obniżenie wysokości alimentów. Z uwagi na to, że nie istnieją prawnie wyznaczone granice wiekowe od kiedy alimentów nie trzeba płacić, należy zastanowić się co może powodować, że obowiązek alimentacyjny może zostać uchylony.
Kiedy nie należą się alimenty na dorosłe dziecko?
Jedną z najważniejszych kwestii w przypadku uchylenia alimentów jest to czy dziecko ma możliwość samodzielnego utrzymania się. Czasem bowiem dziecko po ukończeniu 18 roku życia nie będzie pobierać już nauki i ma wyuczony zawód, więc będzie miało możliwość samodzielnego utrzymania się. Dziecko takie może bowiem rozpocząć pracę w wyuczonym zawodzie. W innym zaś przypadku dziecko, które ukończyło 24 rok życia będzie kontynuować naukę na studiach wyższych w trybie stacjonarnym i dlatego nie będzie miało co do zasady możliwości samodzielnego utrzymania się. Dlatego też dużo ważniejsze niż samo ustalenie ile dziecko ma lat, jest ustalenie czy dziecko posiada możliwości samodzielnego utrzymania się. Wynika z tego, że alimenty mogą być należne na studenta, który podbiera naukę w celu zdobycia zawodu. Student taki może nie mieć możliwości podjęcia pracy, która pozwoliłaby na samodzielne zaspokojenie swoich potrzeb.
Czy obowiązek alimentacyjny wygasa sam?
Alimenty nie wygasają same. Żeby przestać płacić w taki sposób, aby nie narazić się na ewentualne negatywne konsekwencje należy podjąć odpowiednie kroki prawne. Można po pierwsze złożyć pozew o uchylenie/wygaśnięcie alimentów. Jest to rozwiązanie dla osób, które chcą w sposób formalny ustalić swoją sytuację oraz mieć pewność, że w przyszłości z tytułu braku zapłaty alimentów nie będą im grozić żadne konsekwencje, np. zajęcie konta przez komornika. Należy bowiem pamiętać, że dopóki obowiązek alimentacyjny ustalony np. wyrokiem sądowym nie zostanie uchylony, funkcjonuje on w obrocie i może być wykonywany. Rozwiązanie takie jest również zasadne kiedy rodzic nie ma kontaktu z dzieckiem lub też ma niepełne informacje na temat sytuacji dziecka, a wiek np. ukończenie 25 czy 26 roku życia, powoduje przypuszczenie, że w normalnym trybie dziecko powinno ukończyć już naukę. Wówczas w trakcie postępowania sądowego można przeprowadzić określone dowody, które wykażą aktualną sytuację dziecka. Należy pamiętać, że możliwe jest w takich sprawach również zawarcie ugody.
Podsumowanie
W polskim prawie nie istnieją sztywne granice wieku dziecka od którego alimentów nie trzeba już płacić. Każda sytuacja osoby zobowiązanej do płacenia alimentów oraz osoby uprawnionej jest inna i wymaga indywidualnej analizy. Punktem wyjścia do oceny czy alimenty będą mogły zostać uchylone jest ustalenie czy dziecko ma możliwość samodzielnego utrzymania się. Dlatego w tym kontekście nie zawsze należy patrzeć na sam wiek dziecka. Po drugie należy pamiętać, że alimenty nie wygasają same. W tym celu należy złożyć odpowiedni pozew do sądu o uchylenie/wygaśnięcie alimentów lub też zawrzeć odpowiednią ugodę.
Autor porady:
