Masz problem z decyzją platformy internetowej dotyczącą usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do konta? Być może otrzymałeś od Facebooka, Instagrama lub innej platformy decyzję z informacją o prawie skierowania sprawy do certyfikowanego organu ds. rozstrzygania sporów?
Chciałbyś wiedzieć, czym są te certyfikowane organy i czym się zajmują? A może myślisz o tym, by skorzystać z ich pomocy, ale nie wiesz, gdzie je znaleźć oraz czy dany organ rozpozna Twoją sprawę? Są to bardzo praktyczne pytania. W tym artykule udzielam na nie odpowiedzi i podaję aktualną listę certyfikowanych organów ds. rozstrzygania sporów.
Jak działają certyfikowane organy ds. rozstrzygania sporów?
Użytkownik, który nie zgadza się z decyzją platformy cyfrowej, takiej jak Facebook, Instagram, TikTok czy YouTube, ma kilka ścieżek ochrony swoich praw:
- Złożenie skargi wewnętrznej bezpośrednio na platformie – każda platforma musi zapewnić użytkownikom możliwość odwołania się od decyzji moderacyjnej w sposób przejrzysty i dostępny.
- Skorzystanie z usług certyfikowanego organu pozasądowego (ODS) – organ taki może niezależnie przeanalizować decyzję platformy i wydać opinię na jej temat.
- Wniesienie sprawy do sądu krajowego – użytkownik w każdej chwili może skierować sprawę do sądu, niezależnie od tego, czy skorzystał z wewnętrznej procedury odwoławczej lub ODS.
Certyfikowane organy pozasądowego rozstrzygania sporów zostały przewidziane przez Digital Services Act (DSA) jako narzędzie mające zwiększyć przejrzystość i uczciwość decyzji platform. Zgodnie z założeniami, organy te mają działać bezstronnie, niezależnie i efektywnie, a ich usługi powinny być dostępne dla użytkowników bezpłatnie lub za niewielką opłatą. Warto podkreślić, że decyzje organów ODS nie są prawnie wiążące dla platform, ale mogą wywierać presję na dostawców usług cyfrowych i skłaniać ich do rewizji decyzji.
Certyfikacja organów rozstrzygania sporów
Aby organ mógł świadczyć usługi w ramach DSA, musi uzyskać certyfikat nadawany przez krajowego Koordynatora Usług Cyfrowych (DSC) w swoim kraju. Certyfikat jest ważny przez 5 lat i podlega odnowieniu po spełnieniu określonych wymagań, które mają zagwarantować bezstronność i profesjonalizm organu. Do najważniejszych kryteriów należą:
- niezależność i bezstronność w stosunku do platform
- specjalistyczna wiedza dotycząca moderacji treści i prawa cyfrowego
- przejrzystość procedur i sposobu prowadzenia postępowań
- łatwość dostępu do usług online dla użytkowników
- efektywność działania w rozpatrywaniu spraw
W Polsce nie zostały jeszcze wprowadzone przepisy wdrażające DSA, ponieważ ustawa wdrażająca została zawetowana przez Prezydenta. W efekcie w naszym kraju nie powstały jeszcze żadne certyfikowane organy ODS. Pierwsze podmioty w Polsce będą mogły rozpocząć działalność dopiero po wejściu w życie nowej ustawy i przejściu procesu certyfikacji.
Lista certyfikowanych organów rozstrzygania sporów
Brak polskich certyfikowanych organów nie oznacza, że obywatele Polski nie mogą korzystać z mechanizmu pozasądowego rozstrzygania sporów. Polacy, jako obywatele Unii Europejskiej, mogą kierować sprawy do certyfikowanych organów w innych państwach UE, pod warunkiem wcześniejszego wyczerpania procedury odwoławczej na platformie.
Poniżej przedstawiam listę certyfikowanych organów ds. rozstrzygania sporów, opublikowaną przez Komisję Europejską, według stanu na dzień 23 stycznia 2026 roku:
Pełna lista certyfikowanych organów ds. rozstrzygania sporów (ODS) w UE – stan na 23 stycznia 2026
ADROIT
- Strona internetowa: adroit.legal
- Obszary: Platformy zakupowe i rezerwacyjne; platformy do udostępniania treści i marketingu; crowdfunding i pożyczki P2P; platformy Web3, DeFi, NFT, fintech; platformy gamingowe, hazardowe i zakłady; platformy handlu B2B, B2C i P2P oraz marketplace’y
- Języki obsługi: niderlandzki, angielski, francuski, niemiecki, włoski, maltański, portugalski, hiszpański
- Certyfikacja: Malta Communications Authority (MT)
- Data certyfikacji: 10 lipca 2024
User Rights GmbH
- Strona internetowa: user-rights.org
- Obszary: Instagram, Facebook, TikTok, LinkedIn; Pinterest (od września 2025)
- Języki obsługi: niemiecki, angielski, francuski (naruszenia regulaminu), włoski (od września 2025)
- Certyfikacja: Bundesnetzagentur (DE)
- Data certyfikacji: 12 sierpnia 2024
Online Platform Vitarendező Tanács (OPVT)
- Strona internetowa: opvt.hu
- Obszary: Wszystkie rodzaje sporów z platform internetowych
- Języki obsługi: węgierski
- Certyfikacja: Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság (HU)
- Data certyfikacji: 29 sierpnia 2024
Appeals Centre Europe (ACE)
- Strona internetowa: appealscentre.eu
- Obszary: Naruszenia polityki treści na Facebooku, Instagramie, TikToku, YouTube, Pinterest i Threads; strony i grupy na Facebooku i Instagramie
- Języki obsługi: angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, niderlandzki (treść może być w dowolnym języku UE)
- Certyfikacja: Coimisiún na Meán (IE)
- Data certyfikacji: 26 września 2024
RTR-GmbH, Fachbereich Medien
- Strona internetowa: rtr.at
- Obszary: Naruszenia obowiązków informacyjnych, ochrona danych i prywatności, nielegalne oświadczenia, niepożądane zachowania, cyberprzemoc, pornografia lub treści seksualne, ochrona nieletnich, oszustwa, nakłanianie do samookaleczeń, przemoc, naruszenia praw autorskich i innych praw majątkowych
- Języki obsługi: niemiecki
- Certyfikacja: KommAustria (AT)
- Data certyfikacji: 24 października 2024
ADR Center
- Strona internetowa: brak podanej
- Obszary: Szkodliwe lub nielegalne produkty i usługi; naruszenia ochrony danych i prywatności; nawoływanie do nienawiści, naruszenie godności człowieka; naruszenia praw własności intelektualnej i innych praw majątkowych; ingerencja w wybory, dezinformacja; cyberprzemoc; pornografia; naruszenia prawa dzieci i nieletnich; zagrożenie bezpieczeństwa publicznego; oszustwa; przestępstwa wobec zwierząt; przemoc i inne działania przestępcze; ograniczenia dostępu do platform
- Języki obsługi: włoski, angielski, bułgarski, chorwacki, niderlandzki, francuski, niemiecki, grecki, węgierski, łotewski, litewski, polski, portugalski, rumuński, słowacki, hiszpański
- Certyfikacja: AGCOM (IT)
- Data certyfikacji: 18 grudnia 2024
ADR Point
- Strona internetowa: brak podanej
- Obszary: Naruszenia ochrony danych i prywatności; nielegalne treści; naruszenia własności intelektualnej i innych praw majątkowych; zachowania niekonsensualne; przestępstwa wobec nieletnich; oszustwa; niebezpieczne lub nielegalne produkty; ograniczenia dostępu do platform
- Języki obsługi: grecki, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, polski, rumuński, bułgarski, chorwacki, litewski, niderlandzki, czeski
- Certyfikacja: Hellenic Telecommunications and Post Commission (EL)
- Data certyfikacji: 23 czerwca 2025
Central European Appeals Hub
- Strona internetowa: brak podanej
- Obszary: Nielegalne treści wg art. 3(h) DSA; naruszenia regulaminów platform online
- Języki obsługi: słowacki, czeski, angielski
- Certyfikacja: Council for Media Services (SK)
- Data certyfikacji: 19 sierpnia 2025
Platform Control
- Strona internetowa: brak podanej
- Obszary: Spory kontraktowe związane z regulaminami platform; spory dotyczące nielegalnych treści zgodnie z niemieckim prawem na YouTube, Google Maps, Reddit, Tinder, Hinge, OkCupid; wszystkie Very Large Online Platforms (VLOPs) od maja 2026
- Języki obsługi: niemiecki, angielski
- Certyfikacja: Bundesnetzagentur (DE)
- Data certyfikacji: 6 listopada 2025
Uwaga praktyczna
Lista pokazuje, że choć w Polsce nie ma jeszcze własnych certyfikowanych organów, użytkownicy mogą korzystać z mechanizmu ODS w UE. W praktyce oznacza to kontakt z zagranicznymi podmiotami, bariery językowe i proceduralne, a także świadomość, że decyzje organów nie są wiążące dla platform, co ogranicza skuteczność tego narzędzia.
Aktualne dane dostępne są na stronie Komisji Europejskiej: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/dsa-out-court-dispute-settlement
Jak wygląda w praktyce działanie certyfikowanych organów ds. rozstrzygania sporów?
Mechanizm ODS przewidziany w DSA miał być szybkim i niedrogim sposobem ochrony praw użytkowników. Teoretycznie użytkownik może skierować sprawę do organu, który niezależnie przeanalizuje decyzję platformy.
W praktyce jednak platformy często ignorują wezwania organów, nie przedstawiając stanowiska. Organy wydają decyzje “na korzyść użytkownika”, ale nie mają mocy prawnej do ich wyegzekwowania. W rezultacie mechanizm ODS bywa symboliczny – pokazuje racje użytkownika, ale nie wymusza zmiany decyzji platformy.
Kiedy warto rozważyć działania alternatywne
Biorąc pod uwagę ograniczenia ODS, w niektórych sytuacjach konieczne jest samodzielne podjęcie działań prawnych przeciwko platformie. W naszej kancelarii prowadzimy takie sprawy, wykorzystując procedury cywilne i administracyjne, które pozwalają przywrócić dostęp do kont lub treści.
Przykłady skutecznych interwencji:
- Facebook – odzyskanie fanpage’a „Love Montessori” https://twojeprawawinternecie.pl/odzyskalem-fanpage-love-montessori-przyklad-skutecznej-walki-z-blokada-facebooka/
- Instagram – historia pizzerii Paolo i odzyskanie firmowego konta https://twojeprawawinternecie.pl/historia-pizzerii-paolo-czyli-jak-odzyskac-firmowe-konto-na-instagramie/
- Allegro – przywrócenie konta sprzedawcy https://twojeprawawinternecie.pl/zawieszenie-konta-sprzedawcy-na-allegro-art-2-12-regulaminu/
Podsumowanie
Mechanizm ODS był ambitnym pomysłem, który miał zapewnić szybki dostęp do ochrony praw użytkowników. W praktyce jednak, z powodu braku obowiązkowej egzekucji decyzji, ODS nie zawsze daje realny efekt. Tam, gdzie zależy Ci na rzeczywistej zmianie decyzji platformy, wskazane jest wsparcie prawne kancelarii prawnej.
