Niniejszy wpis wypada mi rozpocząć od stwierdzenia, że na zasadach określonych w Kodeksie karnym odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu lat siedemnastu.
Niemniej od tej zasady przewiduje się wyjątki, wedle których:
próg odpowiedzialności na podstawie Kodeksu karnego obniża się do lat piętnastu – w przypadku czynu z art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 1, 1a, 3, 4 lub 5, art. 233 § 2, art. 252 § 1 lub 2 oraz z art. 280,
próg odpowiedzialności na podstawie Kodeksu karnego obniża się do lat czternastu – w przypadku czynu zabronionego z art. 148 § 2 lub 3.
Przy tym samo kryterium wieku – i czynu z katalogu obniżającego próg odpowiedzialności karnej z zasadniczych lat siedemnastu – same przez się nie rozstrzygają jeszcze o ponoszeniu odpowiedzialności karnej „w miejsce” odpowiedzialności na zasadach określonych w ustawie o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
Mianowicie bowiem sprawca, który popełnił czyn przed ukończeniem lat siedemnastu, a po ukończeniu lat piętnastu, może odpowiadać na zasadach określonych w Kodeksie karnym, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.
Natomiast sprawca, który popełnił czyn przed ukończeniem lat piętnastu, a po ukończeniu lat czternastu, może odpowiadać na zasadach określonych w Kodeksie karnym, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają oraz zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że stosowanie środków wychowawczych lub poprawczych nie jest w stanie zapewnić resocjalizacji nieletniego.
Jednakże nawet jeśli sprawca, który popełnił czyn przed ukończeniem lat siedemnastu, odpowiada na zasadach Kodeksu karnego, orzeczona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane mu przestępstwo, które nie jest zagrożone karą dożywotniego pozbawienia wolności. Co więcej, w takich przypadkach sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Niemniej ustawodawca przewiduje również rozwiązanie „odwrotne”, czyli stosowanie środków wychowawczych, leczniczych albo poprawczych przewidzianych dla nieletnich – w stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat siedemnastu, a przed ukończeniem lat osiemnastu.
Miłosz Bagiński – Żyta
radca prawny
Kancelaria Radców Prawnych
Amelia Konieczna – Bagińska, Miłosz Bagiński – Żyta Spółka cywilna
ul. Jedności Robotniczej 2 lok. 119
67-200 Głogów
tel. 696 077 479
e-mail: sekretariat@kbz-kancelaria.pl
