Oskarżony (podejrzany) składa wyjaśnienia, nie zaś zeznania, i nie jest to wyłącznie różnica w nazwie – ponieważ o ile stawiennictwo świadka oraz złożenie przez niego zeznań jest jego obowiązkiem, o tyle złożenie wyjaśnień przez oskarżonego (podejrzanego) jest wyłącznie prawem, nie natomiast obowiązkiem.
Mianowicie oskarżony (podejrzany) ma prawo:
- odmówić składania wyjaśnień i nie podać powodu tej odmowy,
jak również
- odmówić – również bez podania powodu – odpowiedzi na poszczególne pytania.
Co więcej, oskarżony (podejrzany) ma prawo składać wyjaśnienia co do każdego dowodu.
Dopuszczalne jest również złożenie przez oskarżonego (podejrzanego) wyjaśnień na piśmie, na żądanie jego lub obrońcy, przy czym przesłuchujący może z ważnych powodów odmówić zgody na złożenie przez oskarżonego wyjaśnień na piśmie.
Taka konstrukcja wyjaśnień wynika stąd, że w procesie karnym oskarżony (podejrzany) nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności.
Jednakże pamiętajmy zwłaszcza o jednym – o ile odmowa składania wyjaśnień nie może powodować żadnych negatywnych następstw, o tyle same wyjaśnienia podlegają takie samej ocenie jak każdy inny dowód. Zmiana wyjaśnień może więc nasuwać wątpliwości co do ich prawdziwości – i w praktyce „pierwsze zeznania” są oceniane jako te odpowiadające rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń.
Miłosz Bagiński – Żyta
radca prawny
Kancelaria Radców Prawnych
Amelia Konieczna – Bagińska, Miłosz Bagiński – Żyta Spółka cywilna
ul. Jedności Robotniczej 2 lok. 119
67-200 Głogów
tel. 696 077 479
e-mail: sekretariat@kbz-kancelaria.pl
