Jakiemu prawu podlega umowa zawarta między polskim a zagranicznym podmiotem (np. gospodarcza)? Otóż prawu wybranemu przez strony. Wybór prawa powinien być wyraźny lub jednoznacznie wynikać z postanowień umowy lub okoliczności. Strony mogą wybrać jakie prawo rządzi całą umową, ale mogą to odnieść tylko do jej części. Co więcej, strony mogą zmienić wskazanie prawa właściwego już w czasie trwania stosunku umownego. Tak stanowi art. 3 rozporządzenia 593/2008. A co jeśli strony wybrały prawo państwa spoza Unii? Jest to dopuszczalne (art. 2) i sądy w Unii będą to respektować, za wyjątkiem zapisów prowadzących do obejścia prawa wspólnotowego (art. 3 ust. 4).
Dopiero gdy strony nie wybrały prawa, stosuje się reguły określone w rozporządzeniu. Np. sprzedaż towarów podlega prawu państwu, w którym sprzedawca ma miejsce zwykłego pobytu.
Wybór prawa jest też dopuszczalny w prawie spadkowym. Można w testamencie wskazać – któremu prawu podlega ogół spraw dotyczących jego spadku (art. 22 rozporządzenia 650/2012). Tu już jednak nie ma takiej swobody, jak w zobowiązaniach umownych. Można wybrać tylko prawo państwa, którego jest się obywatelem w chwili dokonywania tego wyboru lub w chwili śmierci. Jeśli ten warunek jest spełniony, to można również wybrać prawo państwa spoza Unii.
Konsekwencją wyboru prawa przez spadkodawcę jest możliwość wybrania przez spadkobierców jurysdykcji, czyli państwa, którego sądy będą orzekać w każdej kwestii dotyczącej dziedziczenia. Jeśli bowiem spadkodawca wybrał prawo państwa członkowskiego, np. włoskie (jako obywatel Włoch), ale jego miejsce stałego pobytu było w Polsce, to właściwe są sądy polskie. Tak stanowi reguła tzw. jurysdykcji ogólnej (art. 4). Strony postępowania spadkowego mogą się jednak umówić, że wbrew tej ogólnej zasadzie sprawy powinny prowadzić sądy włoskie.
Co do zasady wybór jurysdykcji przez strony postępowania musi być zgodny, obojętnie czy będzie to prorogacja pisemna (art. 5), czy milcząca (art. 9). Jest jednak istotny wyłom – na podstawie art. 6(a) sąd może na wniosek tylko jednej ze stron stwierdzić brak swojej jurysdykcji, jeżeli uzna, że sądy innego państwa członkowskiego mają lepsze możliwości orzekania, biorąc pod uwagę różne okoliczności praktyczne, takie jak np. położenie majątku. Sądy państwa, któremu przekazano sprawę, są taką decyzją związane (art. 7(a)). Nadal jednak warunkiem takiego de facto jednostronnego wyboru jurysdykcji jest wybór prawa danego państwa przez spadkodawcę.
