Jeżeli masz kredyt konsumencki albo pożyczkę z kredytowaną prowizją lub składką ubezpieczeniową, dzisiejszy wyrok TSUE może otworzyć Ci drogę do tzw. kredytu darmowego – czyli sytuacji, w której oddajesz tylko pożyczony kapitał, bez odsetek i innych kosztów. 23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C‑744/24, który wprost uderza w praktykę naliczania odsetek od kosztów kredytu.
TSUE orzekł, że zgodnie z prawem unijnym odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty kredytu faktycznie udostępnionej konsumentowi, a nie od kosztów kredytu takich jak prowizja lub składka ubezpieczeniowa.
Wyrok TSUE w sprawie C-744/24 jest ogromnym wsparciem dla wszystkich osób, które zawarły umowę kredytu konsumenckiego przewidującą kredytowanie kosztów i chcą dochodzić od banku zapłaty z tego tytułu na podstawie przepisów o sankcji kredytu darmowego lub innych dostępnych narzędzi prawnych.
Na czym polega sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego polega na tym, że kredytobiorca spłaca tylko kapitał kredytu, bez odsetek i innych kosztów. Wcześniej spłacone koszty powinny zostać zwrócone. Stąd nazwa „kredyt darmowy”.
Sankcja ta może dotyczyć umów ze względu na różne nieprawidłowości po stronie banku lub instytucji pożyczkowej, np. brak lub błędne wskazanie oprocentowania, błędną RRSO, pominięcie istotnych danych w formularzu informacyjnym. Zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim chodzi o kredyty konsumenckie – m.in. kredyty gotówkowe, pożyczki bankowe i pozabankowe, zakupy ratalne – zawierane z osobami fizycznymi w wysokości nieprzekraczającej kwoty określonej w ustawie.
Najczęstszy błąd w umowach: dwie „kwoty kredytu”
Zdecydowanie najczęściej występującym błędem było przedstawianie dwóch kwot: całkowitej kwoty kredytu i drugiej, wyższej od niej kwoty (nazywanej np. kwotą kredytu, kwotą pożyczki, kwotą do wypłaty). W tej drugiej kwocie mieściły się koszty takie jak prowizja lub składka ubezpieczeniowa.
Przykład: Dostałeś od banku „do ręki” 50 000 złotych, a bank doliczył do tej kwoty 3 500 zł kredytowanej prowizji. Myślałeś, że odsetki będą liczone od kwoty pieniędzy, którą dostałeś. Jednak odsetki nie były liczone od kwoty niższej, tylko od kwoty 53 500 zł. W rezultacie spłaciłeś więcej odsetek niż gdyby odsetki były liczone od kwoty faktycznie Ci wypłaconej.
Co dokładnie stwierdził TSUE?
TSUE orzekł, że taka konstrukcja jest nieprawidłowa. Jeżeli bank chce zwiększyć swoje wynagrodzenie za to, że pożycza Ci pieniądze na prowizję, to może zaproponować wyższe oprocentowanie, ale liczone od kwoty, którą faktycznie Ci przekazał. Bank nie może naliczać odsetek od kosztów kredytu, takich jak prowizja lub składka ubezpieczeniowa.
TSUE jednoznacznie stwierdził, że zgodnie z prawem unijnym odsetki nie mogą być naliczane od kosztów kredytu – takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe – lecz wyłącznie od kwoty faktycznie oddanej konsumentowi do dyspozycji.
Według TSUE problemem nie jest tylko to, że konsument nie został wystarczająco poinformowany o takiej konstrukcji, lecz przede wszystkim sama konstrukcja, która jest niezgodna z prawem unijnym.
Zależnie od konkretnej umowy, może to oznaczać brak wskazania prawdziwej stopy oprocentowania stosowanej przez bank (zaniżenie oprocentowania), a także brak wskazania prawdziwej wysokości RRSO (rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania). Oba takie braki mogą być przesłankami do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Dlaczego to takie ważne?
Mechanizm naliczania odsetek jest bardzo istotny z punktu widzenia interesu konsumenta, dlatego naruszenia z nim związane mogą być dla konsumenta szczególnie uciążliwe. Sankcja kredytu darmowego to narzędzie prawne, które ułatwia dochodzenie roszczeń kredytobiorcom i powoduje, że kredytodawcy mniej chętnie dokonują takich naruszeń.
Czego mam szukać w mojej umowie?
Dzisiejszy wyrok jest dla Ciebie szczególnie ważny, jeżeli widzisz w swojej umowie kwotę kredytu (kwotę pożyczki, kwotę wypłaty) inną niż całkowita kwota kredytu. W takim przypadku sankcja kredytu darmowego będzie dla Ciebie najdogodniejszym (choć nie jedynym) narzędziem do dochodzenia roszczeń wynikających z błędnej konstrukcji kredytu.
A jeśli spłaciłem kredyt już dawno?
Sankcja kredytu darmowego może zostać wykorzystana w ciągu roku od wykonania umowy. Jednak nawet jeśli spłaciłeś swój kredyt dawniej niż rok temu, to omawiany wyrok ułatwia Ci dochodzenie roszczeń od banku z wykorzystaniem innych narzędzi, np. z powołaniem się na postanowienia niedozwolone zawarte w umowie.
Upływ rocznego terminu nie zamyka zatem całkowicie drogi dochodzenia roszczeń – zmienia się tylko podstawa prawna i konstrukcja pozwu.
Profesjonalna pomoc prawna
Jeżeli masz wątpliwości co do zgodności Twojej umowy z prawem, zaufaj mojemu wieloletniemu doświadczeniu w analizie umów kredytowych i prowadzeniu sporów z bankami i instytucjami pożyczkowymi. Sprawdzę, czy sankcja kredytu darmowego dotyczy Twojej umowy – zarówno w związku z naliczaniem odsetek od kosztów, jak i na podstawie innych ustawowych przesłanek.
