Pracownik, który doznał szkody na osobie, w następstwie wypadku przy pracy, ma prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu).
W doktrynie prawa pracy i orzecznictwie w ciągu ostatnich lat ugruntował się pogląd, zgodnie z którym, jeżeli do wypadku przy pracy doszło z winy pracodawcy, to pracodawca ponosi względem pracownika odpowiedzialność deliktową. Pracownik może zaś zgłosić do pracodawcy roszczenia uzupełniające o naprawienie szkody na osobie.
Na jakiej podstawie?
Możliwość zgłoszenia do pracodawcy roszczeń uzupełniających jest wywodzona z art. 300 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Jeżeli wypadek przy pracy został spowodowany zawinionym zaniechaniem lub działaniem pracodawcy, to pracownik nie powinien być pozbawiony praw, które przysługują każdemu uczestnikowi obrotu cywilnego, na gruncie prawa cywilnego. Częstym błędem popełnianym przy tego typu sprawach, jest wywodzenie odpowiedzialności pracodawcy z naruszeń przepisów BHP, które nie miały bezpośredniego wpływu na wystąpienie wypadku.
Warto wiedzieć, że na pracowniku spoczywa ciężar wykazania, że konkretne naruszenie przepisów BHP przez pracodawcę (np. niezapewnienie odpowiedniej odzieży ochronnej, dopuszczenie do korzystania z niesprawnego urządzenia) doprowadziło do wypadku przy pracy.
Dlaczego roszczenia mają charakter „uzupełniający”?
Jeżeli do wypadku przy pracy doszło w następstwie zawinionego działania lub zaniechania pracodawcy, pracownik jest uprawniony do żądania uzupełniającego odszkodowania i zadośćuczynienia w takim w zakresie, w jakim szkoda nie została naprawiona w drodze świadczeń wypłaconych przez zakład ubezpieczeń społecznych. Pracodawca ponosi więc odpowiedzialność „uzupełniającą”, ponieważ odpowiada tylko w takim zakresie, w jakim wysokość świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie wystarczyła, aby naprawić szkodę poniesioną przez pracownika.
Pracownik ma też obowiązek wykazać, że między szkodą a wypadkiem przy pracy, występuje adekwatny związek przyczynowo – skutkowy oraz musi udowodnić rozmiar szkody (jej zakres i wysokość) odpowiednimi dowodami, np. dokumentacją medyczną, fakturami VAT za usługi medyczne, zakup leków lub środków potrzebnych do rehabilitacji itp.
Jakie roszczenia uzupełniające przysługują pracownikowi?
Zgodnie z art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego pracownika, pracodawca zobowiązany do naprawienia szkody, powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany pracownik stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
Na podstawie art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego, pracownik może żądać od pracodawcy zapłaty odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (cierpienie fizyczne i psychiczne spowodowane wypadkiem przy pracy).
Warto zapamiętać:
- pracownik poszkodowany w wypadku przy pracy ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz może mieć prawo do uzupełniających roszczeń odszkodowawczych od pracodawcy,
- roszczenia uzupełniające obejmują odszkodowanie i zadośćuczynienie,
- warunkiem odpowiedzialności uzupełniającej pracodawcy jest wykazanie przez pracownika, że do wypadku przy pracy doszło w następstwie działań lub zaniechań zawinionych przez pracodawcę, rozmiaru szkody oraz adekwatnego związku przyczynowo – skutkowego między wykazywaną szkodą a wypadkiem przy pracy.
